παρα-κείμενα

Σου 'γραψα τόσα γράμματα, και πόσο λυπημένα:
δε μου 'γραψες ούτ' ένα'

Nαπολέων Λαπαθιώτης


ΤΑ ΓΡΑΜΜΑΤΑ

Συγκέντρωσε τα γράμματά μου και στείλτα
στην παλιά διεύθυνση που ξέρεις
Άφησε να τα φροντίσω εγώ που τα έγραψα.
Πέρασαν τόσα χρόνια αργά αργά.
Ή μήπως τόσο γρήγορα;

Γιατί μερικά βράδια χωρίς προσπάθεια
σαν να μην έγινε τίποτα
σαν να είναι ο χρόνος χώρος
αλλάζω πόλη
γυρίζω στο παλιό μου σπίτι
περνώ ανάμεσα από τους νέους ενοίκους
και κάθομαι στο γραφείο.

Εκεί περιμένω να γυρίσουν πίσω
τα δικά μου γράμματα.

Βασίλης Αρφάνης


Γράψε ένα γράμμα
για την αγάπη. Όχι για τις βουλευτικές εκλογές,
για την κριτική λογοτεχνίας, για τα ασφαλιστικά
ταμεία, γράψε για την αγάπη.
Για την έλλειψη αγάπης γράψε
γράμμα, ξέχνα το όνομά σου
Ξέχνα το έγκλημα, τις πληγές, ξέχνα
τα άδεια χρόνια στο παλάτι της βασίλισσας του χιονιού!
Όλη μου τη ζωή ήμουν διακριτική,
αόρατη. Η ομίχλη και η παγωμένη βροχή
δυσκόλευαν την κυκλοφορία όταν γύριζα σπίτι. Αλλά
η πτήση έγινε κανονικά. Δεν θυμήθηκα
ν' αλλάξω λεφτά και ν' αγοράσω κρασί. Εσύ
τι κάνεις; Εγώ έχω συνάχι, αλλά
περνάει.

Tua Forstrem
-Δώδεκα Φινλανδοί Ποιητές-
Απόδοση: Mαρία Μαρτζούκου


ΤΟ ΣΤΟΙΧΕΙΩΜΕΝΟ ΑΓΡΟΤΟΣΠΙΤΟ

Τρεις μέρες έγραφα το γράμμα. Και σ’ αυτές τις τρεις μέρες άλλο δεν έκανα από το να γράφω αυτό το γράμμα. Ούτε έτρωγα, ούτε έπινα, ούτε τίποτα. Και έλαμπα. Σα νάχα αναληφθεί από τη γη. Μόνο λίγες ώρες τη νύχτα κοιμόμουνα, με μια γλυκειά εξάντληση, πανευτυχής σα να μου συνέβαινε κανένα θαύμα που την άλλη μέρα πάλι με περίμενε το γράμμα. Ήταν σα να ζούσα έναν πρωτόγνωρο έρωτα. Σαν όλα να υπήρχαν, μα όλα, και δεν είχα παρά ν’ ανοίξω τα μάτια μου να τα δω. Την ίδια περίπου κατάσταση περνώ πάντα, όταν γράφω.

Όταν το τελείωσα ήταν σα να μην είχα αίμα, σα νάχαν κοπεί τα γόνατά μου, πως θα σωριαστώ νόμιζα, πως δεν είχα τίποτ’ άλλο να κάνω, άδειασα, κι ίσως να πέθαινα τώρα, έτσι ένοιωθα. Ήταν βέβαια και που δεν είχα φάει τίποτα τρεις μέρες.

Όσο έγραφα το γράμμα, όλα ήταν στο χέρι μου σχεδόν. Τώρα που τελείωσα, είδα πως ο Στέφανος έλειπε... έλειπε κι αυτός, όπως έλειπαν κι άλλα πράγματα, κι αυτό μ' έκανε να υποφέρω πάλι. Ήταν κάτι βασανιστικές ημέρες. Βασανιστικές και διαυγείς.

Ζυράννα Ζατέλη
-Περσινή αρραβωνιαστικιά-


ΠΑΡΑΔΕΧΤΗΚΑ

Μονοπάτι μου δυο τσιγάρα νότια,
για κρεβάτι μου δυο χαρτοκιβώτια

κι ένα γράμμα συντροφιά

Παραδοσιακό Γιουγκοσλαβίας / Λίνα Νικολακοπούλου
(με την Άλκηστι Πρωτοψάλτη)

Ακόμα τ' άρωμά σου ευωδιάζει στο μαντήλι μου
Μήνας και πλέον φευγάτη...

Τάσος Κόρφης


ΝΟΣΤΑΛΓΙΚΟ

Έχοντας παρεκκλίνει σε καιρούς αβεβαιότητας,
σχεδόν ανάμεσα στο παιχνίδι των παρόντων
-υπάρχουν ψηλαφώντας στα τυφλά-
που μ' έφερε ως εδώ, και σ' αυτή την πίστη
να συνθηκολογείς από απόσταση,
νοστάλγησα ξανά παλιές παρηγοριές,
πόνους μυθικούς
που θέλουν να επιστρέψουν για να μείνουν.

Αίτιο και αιτιατό σε αναζήτηση επιχειρήματος:
να βλέπεις να περνά η ηδονή
και να ρουφάς τη μυρωδιά που αφήνει στο κενό φεύγοντας.

Andres Navarro
*μτφ: Βερονίκη Δαλακούρα
-Ποίηση, τεύχος 30-


Η ΟΔΟΣ ΘΡΑΣΥΒΟΥΛΟΥ

Τακ τακ έπαψε η βροχή. Γινήκαν τόσα
από τότε που έφυγες.
Μαζεύω κομμάτια απ' το πρόσωπό σου
σε κάθε μούτρο τυχαίο, όπως ο βασιλιάς
το σπαραγμένο του γιο στο παραμύθι.
Μπήκε χειμώνας. Μοσχοκάρυδο.

... ...
(Ξάφνου μύρισε γιασεμί, ανατρίχιασα, πού να 'σαι;)

Aνδρέας Αγγελάκης


ΦΘΙΝΟΠΩΡΙΝΟ ΠΟΥΛΙ

Άκουγα ένα τραίνο μακριά. Δεν μπορούσα να το δω, αλλά το φανταζόμουνα να τρέχει μέσα στο σκοτεινό φθινοπωρινό τοπίο, έβλεπα τον καπνό που έβγαινε γκριζωπός απ' την καπνοδόχο της μηχανής κι έπεφτε βαρύς πάνω στα βαγόνια. Ο ήχος του έσβησε γρήγορα κι ήμουνα πάλι μ' εκείνη στο πάρκο, πάνω απ' την πόλη. Υπήρχε ένα άρωμα φθινοπωρινής πόλης, άρωμα από βροχή, από βρεγμένα φύλλα και χώμα. Ήταν και το νεανικό άρωμα εκείνης που καθόταν δίπλα μου.

Γκούσταβ Ρύνε Έρικς
*μτφ: Νίκη Κώνστα
-17 φωνές από τη Σουηδία-


ΑΠ' ΤΗΝ ΑΚΤΗ ΜΕΧΡΙ ΤΟ ΚΥΜΑ

Στου στέρνου το γυμνό γιαλό
ανθίζει άρωμα απαλό
Μυρίζω κι ανασταίνομαι
- το λησμονώ, μαραίνομαι

Μαρία Θωΐδου
(με την Μαρία Θωΐδου και τον Σωκράτη Μάλαμα)

ΕΙΣΟΔΟΣ

Θα μπεις - και στη γωνία θα σταθείς
ενός τριγώνου που δεν είχε λύση.
Θα μπεις - κι έξω θα έχει πια φωτίσει.
Πλάι μου στο παράθυρο θα 'ρθείς

σαν να 'συραν μια κάθετο - και να!
Μαζί σου ξαφνικά θα δω τον κόσμο
όπως όσοι αγάπησαν ξανά:
όχι την όψη - τον κρυφό του νόμο.

Ψηλά, τρίγωνα φτιάχνουν τα πουλιά -
και της βροχής η συνεφαπτομένη
(όπως σε κάτι ποιήματα παλιά)
δες! στου κενού τον κύκλο κατεβαίνει.

Κι η έλλειψη ένα σχήμα είναι κι αυτή
λόγου - κανένας δεν μας περιμένει.
Σε μια γεωμετρία μυστική
ο χρόνος είναι η διακεκομμένη.

Γιώργος Κοροπούλης
-Περί των γάμων υδραργύρου και θείου-


IΣΟΣΚΕΛΕΣ ΤΡΙΓΩΝΟ

Κατόρθωσα να βάλω
λίγη τάξη μέσα μου.

Σχεδόν μου αρέσει όπως είμαι.

*
ΙΣΟΠΛΕΥΡΟ ΤΡΙΓΩΝΟ

Προχώρησα πολύ μακριά
μ' αυτή τη μανία μου για τάξη.

Τίποτα πια δεν μπορεί να συμβεί.

Guillevic
*μετ: Βασίλης Καραβίτης


ΤΟ ΠΟΤΑΜΙ

Ή παίρνεις ένα άλμπουμ φωτογραφιών, ένα οποιοδήποτε ενός οποιουδήποτε προσώπου, σαν εμένα, σαν εσένα, σαν όλων. Και συνειδητοποιείς ότι η ζωή είναι εκεί, στα διάφορα κομμάτια που μικρά κι ανόητα ορθογώνια χαρτιού περικλείουν χωρίς να την αφήνουν να ξεφύγει από τα στενά τους όρια. Και στο μεταξύ η ζωή πρήζεται, ανυπομονεί, θέλει να ξεφύγει από τούτο το ορθογώνιο...

Antonio Tabucchi
-Δύο ελληνικά διηγήματα-
*μτφ: Ανταίος Χρυσοστομίδης


ΣTAΛΑ ΣΤΑΛΑ

Σκάλα σκάλα σ’ ανεβαίνω
σκάλα θα σε κατεβώ
Η ζωή μου αντί για κύκλος
τριγωνάκι σκαληνό

Έρωτας κι όσο φωτίζει
σα φεγγάρι στρογγυλό
πάντοτε θαρρείς και κρύβει
άλλο τόσο σκοτεινό

Νίκος Παπάζογλου

-Ακίδες και δήγματα-


ΡΟΥΜΠΑΓΙΑΤ
...
Πέφτει το φως του φεγγαριού σ' αυτόν τον στίχο
που γράφεις, και η λάμψη του πάνω στον τοίχο
του κήπου, γίνεται μαρμαρυγή γλαυκή
που ψάχνει μάταια της φωνής σου τον ήχο.

Να 'σουν κι εσύ όπως τις στέρνες -που αιώνες
κάτω απ' το φως του φεγγαριού αστράφτουν μόνες-
ένας υδάτινος καθρέφτης που αντιγράφει
κάποιες παράξενες, αιώνιες εικόνες.
...
Jorge Luis Borges
*μτφ: Δημήτρης Καλοκύρης


EROICA

Πάνω από τον Άκορφο το λειψό τέταρτο του φεγγαριού ανέβαινε σα φωτοστέφανος χρυσώνοντας φτερούγες από συννεφάκια. Η ράχη του βουνού φωσφόριζε ασημιά πασπαλισμένη χιόνι. Κάτω, η μουσική σταμάτησε. Κάποιο ζευγάρι στεκότανε στη μπαλκονόπορτα. Έπειτα, ένα βιολί μοναχικό έπαιζε με σουρντίνα κάποιον αργό σκοπό. Τα δυο αγόρια είχαν ακουμπισμένους τους αγκώνες στο παράθυρο, ήσυχοι για μια στιγμή και ζαλισμένοι. Ο Αλέκος γύρισε και κύτταξε το Γκαετάνο. Εκείνος έκανε με το κεφάλι του: - Nαι, ναι... κι έδειξε το φεγγάρι.

- Κύτταξε, του ψιθύρισε.

Κοσμάς Πολίτης


ΗΡΩΕΣ ΚΑΙ ΘΥΜΑΤΑ

Πίσω απ' το φεγγάρι το γεμάτο
κρύβεται συχνά εν' αδειανό
κάνει τις καρδιές μας άνω κάτω
και ξαναγυρνά στον ουρανό.

Μάνος Χατζιδάκις / Αγαθή Δημητρούκα
(με την Νανά Μούσχουρη)

Τι θλιβερό πράμμα ο Σταθμός,
που μόλις νάχη φύγει το τραίνο.

Μαρία Πολυδούρη


ΟΛΟ ΚΑΙ ΠΙΟ ΜΑΚΡΙΑ

Σφυρά γλιστρά γκρίζο το τραίνο
σε μια λιμνούλα ανέμου και καπνού
που ξεχειλίζει ορμητικά.
Έξω απ' την καταχνιά, σε τάφρους και χωράφια
τρέχουν φυτών συστάδες νοτισμένες
και στρέφουνε θλιμμένες μακρυά.

[....] όμως καραδοκεί και ελκύει από το βάθος
η διάφανη απόσταση.
Και μια μεγάλη αίσθηση με τον ρυθμό αυξάνει'
α των πραγμάτων η εναλλαγή που εγώ κυττώ,
Α των πραγμάτων η εναλλαγή που εγώ κυττώ,
και θα τα ήθελα!
Α της ζωής η εναλλαγή που εγώ νοιώθω,
και θα την ήθελα!
Αυτό που πλάι μου υπάρχει,
στον εαυτό του διπλωμένο δεν με θέλγει:
Φάντασμα είναι ανάμεσα
η ανεξήγητη στιγμή'
εκείνο που από μακρυά με προσκαλεί
όλο και πιο μακρυά πηγαίνει:
και τίποτα δικό μου στη διέλευση.

Clemente Rebora
*μτφ: Θανάσης Κουτλής
- Οκτώ Ιταλοί Ποιητές-


ΤΟ ΤΡΑΙΝΟ ΤΩΝ 9:10

Είν' η ώρα που περνά
το τραίνο των εννιά και δέκα
Σ' ένα βαγόνι μια γυναίκα
προς το παράθυρο γυρνάει

Θαμπό το τζάμι απ' τα χνώτα
και βιαστικά το καθαρίζει
καθώς η μηχανή σφυρίζει
και χαμηλώνουνε τα φώτα

Και βλέπει μέσα στο σκοτάδι
ένα σπιτάκι φωτισμένο
και της μορφής της το μαγνάδι

Το σπίτι τρέχει ή το τραίνο;
Ή μήπως έτρεχε το βράδυ
προς το δικό της πεπρωμένο;

Mιχάλης Γκανάς


ΜΕΤΑΝΙΩΣΕΣ
...αλλά σ' έχω ξεχάσει
Και αν μετάνιωσες το τραίνο το 'χεις χάσει

Πέντε χρόνια ούτε γράμμα ούτε γραφή. Μόνον ένα σύντομο σημείωμα όταν είχε φύγει σαν τον κλέφτη. «Ως εδώ, δεν πάει άλλο, πνίγομαι σ’ αυτή την πόλη. Συγχώρεσέ με». Έτρεξε στον σταθμό να τον προλάβει. Δεν ήθελε να τον σταματήσει, ήθελε μόνο να τον δει μια ακόμα φορά, να του πει «γεια, καλή τύχη». Όταν έφτασε στον σταθμό το τραίνο είχε μόλις αναχωρήσει. Στάθηκε ασθμαίνοντας στην πλατφόρμα και έμεινε να το παρακολουθεί μέχρι που χάθηκε στη μεγάλη στροφή, αμέσως μετά το ξωκλήσι της Ζωοδόχου Πηγής, την ίδια ώρα που χανόταν κι ο ήλιος πίσω απ’ το λόφο.

"Συγχώρεσέ με"…. Τι να συγχωρέσει; Είχε προετοιμάσει μυστικά τη φυγή του, δεν είχε πει τίποτα για την αίτηση μετάθεσης, ούτε για την έγκρισή της. Στην αρχή πίστευε πως τα είχε βροντήξει όλα, πως η απόφασή του ήταν βεβιασμένη. Τον καταλάβαινε. Πονούσε, πικραινόταν αλλά τον καταλάβαινε και τον δικαιολογούσε. Την αλήθεια την έμαθε αργότερα, τυχαία, από τον πρωτοδίκη που τον αντικατέστησε…

Πέντε χρόνια… και σήμερα ξανά στο ίδιο σημείο να τον περιμένει. «Φθάνω τη Δευτέρα με το πρώτο πρωινό τραίνο. Γυρίζω, θέλω να σε δω». Πρώτα ακούστηκε ο ήχος των τροχών στις ράγες και μετά φάνηκε το τραίνο στη μεγάλη στροφή. Φλας μπακ σε αντίστροφη κίνηση. Λίγο πριν πάρει την ευθεία για τον σταθμό αναρωτήθηκε γιατί τον περίμενε. Είχε κι όλας φέξει και η αμαξοστοιχία γυάλιζε στις πρώτες ακτίνες του ήλιου. Πάγωσε την εικόνα, έκανε στροφή και κατευθύνθηκε προς την έξοδο.

Ιωάννα Μοάτσου - Στρατηγοπούλου
- Εφτά τραγούδια θα σου πω -


ΧΑΜΕΝΗ ΑΛΙΚΗ

Περνάει το τρένο και μες τη βροχούλα σφυρίζει
Στον ύπνο σου μέσα ακούς κι ανασαίνεις βαθιά
Μου λες πως ο κόσμος από μένα πιο πέρα, πιο πέρα γυρίζει
ενώ η ζωή μου ασάλευτη σβήνει αργά

Περνάει η βροχούλα, περνάει ο καιρός, η αγάπη περνάει
και μόνο το τραίνο ποτέ δε περνάει,
δεν περνάει ξανά

Τάκης Βούης / Μάρω Βαμβουνάκη
(με τον Σωκράτη Μάλαμα)

Κάπου ανάμεσα Τρίτη και Τετάρτη
πρέπει να παράπεσε η αληθινή σου μέρα.

Οδυσσέας Ελύτης

ΧΙΙΙ.

Οι αφανείς ημέρες, πρόθυμα ωραίες,
πόσο πιο δύσκολες στη μνήμη από τις άλλες,
που τις ακούει το μυαλό να σκάβουν σκάλες,
κι επαγρυπνούν μέσα στον ύπνο σαν κεραίες.

Κι όμως αυτές αφήνουν φως, στις πιο ακραίες
σιωπές του σώματος αργές όπως οι στάλες'
μέρες που πέρασαν αθόρυβα μεγάλες,
τόσο κοινές που δεν θα γίνουν αγοραίες.

Κι όταν ο νους κρυφά τις παίρνει και τις πλάθει,
όπως την ψίχα με τις άκρες των δαχτύλων,
σκέφτεται κάποτε πως, ίσως, με τα πάθη

που περισσεύουν, όταν θά 'χουν φύγει όλοι,
πάνω στην τράπεζα των ξένων και των φίλων,
βρεθούν μιας τέχνης του εφήμερης οι βόλοι.

Διονύσης Καψάλης
(συλλογή "Μέρες Αργίας")
-Τετραλογία-


ΣΥΝΝΕΦΑ

Στη θλιμμένη μέρα η καρδιά μου πιο θλιμμένη απ' τη μέρα...
Ηθικές και κοινωνικές υποχρεώσεις;
Πολυπλοκότητα καθηκόντων, συνεπειών;
Όχι, τίποτε...
Η θλιμμένη μέρα, η λίγη θέληση για τόσο...
Τίποτε...

...
Στη θλιμμένη μέρα η καρδιά μου πιο θλιμμένη απ' τη μέρα...
Στη θλιμμένη μέρα όλες οι μέρες...
Στην τόσο θλιμμένη μέρα...

Fernando Pessoa
(Alvaro de Campos)
μτφ: Αντρέας Παγουλάτος
-Νέα Συντέλεια-


HENRY & JUNE

Το μεγαλύτερο μέρος της ζωής μου το πέρασα, πασχίζοντας όσο μπορούσα να πλουτίσω τον εαυτό μου, περιμένοντας τόσο πολύ να γνωρίσω τα μεγάλα γεγονότα, αυτά που τώρα με γεμίζουν τόσο που σχεδόν συντρίβουν την ύπαρξή μου. Τώρα πια καταλαβαίνω την τρομερή μου αγωνία, την τραγική αίσθηση της αποτυχίας, τη βαθειά μου έλλειψη ικανοποίησησης. Περίμενα! Και, τώρα, έφτασε η ώρα της άνθισής μου, της αληθινής μου ζωής. Όλα τα υπόλοιπα ήταν προετοιμασίες. Τριάντα χρόνια επαγρύπνησης. Και τώρα οι αληθινές μέρες. Και οι μέρες που θα έρθουν και θα τις ζήσω.

Anaïs Nin
*μτφ: Γιώργος-Ίκαρος Μπαμπασάκης


ΜΕΡΕΣ ΚΑΛΥΤΕΡΕΣ ΘΑ 'ΡΘΟΥΝ

Μέρες καλύτερες θα ’ρθούν, το λέει το ένστικτό μου
αυτό το κάτι μέσα μου, το εντελώς δικό μου
Χαράζουμε τα πρόσωπα, τα βλέμματα γλυκαίνουν
γιατί ταλαιπωρήθηκαν και τώρα το μαθαίνουν

Γιατί είν’ η αγάπη δόσιμο και δάκρυ που ματώνει
και πόρτα μισοσκότεινη κι απ’ έξω μας κλειδώνει
. . .

Μέρες καλύτερες θα ’ρθούν, τίποτα πια δεν σβήνει
την δίψα την λαχτάρα μου, την ομορφιά μου εκείνη
που μου ‘γινε πατρίδα μου, πόλη μου και Θεός μου
ματιά που με κομμάτιασε να ξαναβρώ το φως μου

Διονύσης Σαββόπουλος

Σταμάτα μου την αστραπή
ν' ανάψω ένα τσιγάρο
Και πες του σύννεφου να πει
πως θα 'ρθω να σε πάρω

Οδυσσέας Ελύτης


ΝΥΧΤΕΡΙΝΟ 2

Σε ακούω από μακριά, μέσα από το βάθος ενός κοχυλιού.
Στην πιο γλυκιά γωνιά του σπιτιού μου, σε φέρνω, και σαν διάττοντας αστέρας, καλύπτεις το ημερολόγιο των εποχών.
Άλλες φορές έρχεσαι στον καφέ της Κυριακής, και ξεφυλλίζεις πρωινές εφημερίδες.
Το ξέρω ότι λαγοκοιμάσαι, αλλά καταφέρνω να σε ανταμώνω, σε μια δροσοσταλίδα, στο μπαλκόνι με τα λούλουδα και τον καπνό του τσιγάρου.
Όμως τα βράδια, γίνεσαι φεγγίτης, κρασί, πατημασιά και ιδρώτας.
Το μέσα πρόσωπο που λάμπει.

Παίζουμε την οδύνη μέσα σε δυο πακέτα τσιγάρα ολοκαίνουργια

Μανόλης Αναγνωστάκης


ΕΝΑ ΤΣΙΓΑΡΟ

Όχι καπνός χωρίς εσένα, φωτιά μου.
Μετά που έφυγες,
το τσιγάρο σου έμεινε να καίει στο τασάκι μου
και να σχηματίζει νήματα από καπνό ενός τόσο διακριτικού γκρίζου...
Χαμογέλασα στη σκέψη ποιος θα μπορούσε να πιστέψει ότι είναι σινιάλο
τόσης αγάπης.Ένα τσιγάρο
στο τασάκι του άκαπνου.
Καθώς τρεμοσβήνει η τελευταία κάφτρα
φυσά ένα ξαφνικό ρεύμα
κι ο καπνός τυλίγει το πρόσωπό μου
Είναι μυρωδιά; είναι γεύση;
Eίσαι ξανά εδώ, και μεθάω με τα χείλη σου
που έχουν τη μυρωδιά του καπνού
Άσε τον καπνό να ξαναγυρίσει στο σκοτάδι.
Μέχρι που ν' ακούσω την τελευταία στάχτη
να πέφτει ανάμεσα στα μπρούτζινα λουλούδια
θ' ανασαίνω, και πολύ μετά τα μεσάνυχτα, το τελευταίο φιλί σου.

Edwin Morgan
*μτφ: Ιωάννα Μοάτσου-Στρατηγοπούλου


ΣΤΗΝ ΑΚΡΗ ΤΗΣ ΚΑΦΤΡΑΣ

Γράφοντας για το κάπνισμα μπορεί κανείς να μιλήσει για όλες σχεδόν τις μεταφορές, για τις ματαιωμένες πράξεις, για τη νευρικότητα της αναμονής και την αναστολή του χρόνου, για το ύφος και τις ψυχικές αποχρώσεις, τη ζωή του που καίγεται και γίνεται καπνός, το σκοτεινό τοπίο του ασυνείδητου πίσω από το γκριζογάλανο συννεφάκι του καπνού, για την ερωμένη του που έρχεται μέσα από τους καπνούς, το κόκκινο φως της κάφτρας στο απόλυτο σκοτάδι, σημαδούρα της αφάνειας, των υπαινιγμών και της φαντασίας. Μπορείς να καπνίζεις με μελοδραματικό πάθος, να δαγκώνεις την άκρη του φίλτρου με οργή, να παίζεις με το πακέτο γεωμετρώντας τη διάρκεια, να αφήνεσαι και να επανέρχεσαι. Μπορείς να είσαι ο εαυτός σου και ταυτοχρόνως κάποιος άλλος, να προεκτείνεις την ανάσα σου, να φτιάχνεις και να διαλύεις εικόνες στα όρια της γαλήνης και της καταστροφής, με άλλα λόγια: να γυρίζεις ανάποδα εκείνο που αποκαλούμε ψυχικό τοπίο.

Αναστάσης Βιστωνίτης
-SΑΝΤÉ, 15 συγγραφείς και ένα μυθικό τσιγάρο-


ΤΡΕΛΛΑΙΝΟΜΑΙ

Με πιάνει ένας έρωτας, μια μαύρη επιθυμία
η αποκλειστικότητα και ο εγωισμός
κι αναρωτιέμαι άραγε σε ποια παρανομία
σε ποια πραγματικότητα αντέχει ένας δεσμός

Με πιάνει ένας έρωτας την Κυριακή το βράδυ
κι όπως τα προποτζίδικα έτσι κι εγώ καρδιά
απ' τα ετοιματζίδικα σουξέ μεσ’ το σκοτάδι,
θ' ανάψω τα τσιγάρα μου, δεν θέλω τσιμουδιά

Σταμάτης Κραουνάκης
με τον Κώστα Μακεδόνα

George Armfield: Mediterranean Sea

της Μεσογείου ο μύθος
βρισκόταν σ' εκείνο το γκαράζ
εκεί που μελαψοί γεροδεμένοι
νέοι δεν έβλεπαν τίποτα ασυνήθιστο
στο έργο τους
ανάμεσα σε ήρωες νεκρούς και θεούς

Harold Norse (6/7/1916- 8/6/2009)
*μτφ: Γιάννης Λειβαδάς


ΕΠΙΣΤΡΕΦΟΝΤΑΣ ΣΤΗ ΜΕΣΟΓΕΙΟ

O κόσμος μια σταγόνα έρωτα στο φτερό του καιρού —
χαμηλή πτήση
απ' το παράθυρο το ουράνιο τόξο, ένα βαθύ βλέμμα
να δω ξανά τα σύννεφα στα χαλίκια
να πιστέψω στη διάρκεια της μέρας.
Ο ήλιος λίγο πριν ένα μάρμαρο
τώρα σπασμένα φανάρια,
με την τελευταία στροφή καίγεται ο ορίζοντας.

Εκείνο το γεράκι
που φάνηκε στην άκρη του μεσημεριού
το χρειαζόμαστε, πορεία σταθερή προς την ηλικία'
κάτω απλώνεται η σιγουριά του δάσους
που θέλει να μας μεταμορφώσει πάλι σε πέτρες κι έλατα
να μας αγγίζει ο δαίμονας και να μη χάνουμε το βήμα μας.

Ένα δαχτυλίδι βροχής, θα το προλάβουμε άραγε;
δεν υπάρχει άλλος τρόπος για να βγούμε έξω απ' τους χάρτες.
Ένα ποτάμι κατεβαίνει τον ουρανό
λίγη δροσιά απ' το παρόν
το αεροπλάνο γέρνει αποφασιστικά
προς τη μεριά των αοράτων.

Γιώργος Βέης
-Γεωγραφία κινδύνων-


ΤΩΡΑ

Το μπουκάλι με το μεταλλικό νερό αποκεφαλίζει τα δέντρα
σφίγγω το κασκόλ μου
με σκούφο και γυαλιά με κοκκάλινο σκελετό
αποτυπώθηκα πάνω στην Ιταλία

σπεύδοντας προς το βορρά
μες στη βροχή και το χειμώνα

9 χρόνια
περιπλανιέμαι γύρω απ' τη Μεσόγειο

μακριά από ινδιάνικες κατάρες μεθυσμένα χνώτα φυλετικές
συγκρούσεις
... ... ...

Harold Norse
*μτφ: Γιάννης Λειβαδάς
-Ανθολογία Μπιτ Ποίησης-


Η ΚΟΙΝΗ ΑΠΕΡΑΝΤΟΣΥΝΗ

Πολλές οι θάλασσες στη Μεσόγειο. Περιττό να πω ότι ανάμεσά τους ιδιαίτερα με ενδιαφέρει εκείνη της ποίησης. Αν είναι σωστό να μιλά κανείς για την απαρχή της ποίησης, θα έλεγα πως ο τόπος της βρίσκεται στην ανατολική όχθη της Μεσογείου: εκεί θεμελιώθηκαν καλλιτεχνικά τα πρώτα σχήματα και οι εικόνες των σχέσεων ανάμεσα στον άνθρωπο και τον κόσμο, ανάμεσα στίς λέξεις και τα πράγματα, ανάμεσα στο εγώ και τον άλλον. Μέσω των επικών ποιημάτων του Γκιλγκαμές, της Ιλιάδας και της Οδύσσειας γεννήθηκαν οι οντολογικές ερωτήσεις γύρω από τον άνθρωπο, το σύμπαν και το γίγνεσθαι.
[....] Αφήνοντας τον εαυτό μου στην ποίηση, καταλήγω λέγοντας: αν υποθέσουμε ότι η Μεσόγειος είναι το παρελθόν της Ευρώπης, το μέλλον της δεν θα ανέρχεται στο επίπεδο του μεγαλειώδους παρελθόντος της έξω από τη Μεσόγειο. Και όπως τολμώ να πω ότι η ποίηση στη Δύση δεν μπορεί, έτσι ή αλλιώς, παρά να είναι μεσογειακή, τολμώ επίσης να πω ότι η Ευρώπη δεν θα είναι πραγματικά ο εαυτός της παρά μόνο αν είναι μεσογειακή. Εδώ, η ποίηση μού επιτρέπει να επαναλάβω ότι η Μεσόγειος αποτελεί την κοινή ποίησή μας, το κοινό γίγνεσθαί μας και την κοινή απεραντοσύνη μας.

Άδωνης
*μτφ: Μάρκελλος Πιράρ
-Ποίηση, τ.6-


ΜΕΣΟΓΕΙΟΣ

Εδώ στη λίμνη αυτή γεννήθηκα κι εγώ
Mεσόγειος του φόβου και των πικρών καιρών

...αλλά αν η Αθήνα μένει όνειρο πικρό
το καλοκαίρι εκεί δεν τρέμει τον καιρό

μες στη Μεσόγειο...

Georges Moustaki / Δημήτρης Χριστοδούλου

Βρέθηκα σε μια πόλη δίχως όνομα.
Ψάχνω τον ουρανό να βρω το στίγμα της
και με τυφλώνουν ρεκλάμες.
Η πόλη που γεννήθηκα είχε δυο απλές συντεταγμένες.
Βόρειο πλάτος, αίμα.

Τίτος Πατρίκιος


ΔΙΑΘΗΚΗ ΤΟY ΨΑΡΙΟΥ

Εγώ σ' αγαπώ, πολιτεία,
κι ας ακούω μόνο τον μακρινό σου αχό,
κι ας είμαι στη λήθη σου αόρατο νησί,
γιατί βουίζεις και τρέμεις και με ξεχνάς,
εγώ σ' αγαπώ, πολιτεία.

Εγώ σ' αγαπώ, πολιτεία,
όταν η βροχή πηγάζει ξαφνική απ' την κορφή σου
να σου διαλύσει το αμέτρητο πρόσωπο απειλώντας,
όταν μέχρι το σιωπηλό γυαλί που κατοικώ
τα αστέρια ρίχνουν την ελπίδα τους,
όταν ξέρω ότι πονάς,
όταν ο παλμός του γέλιου σου σβήνεται σ' αυτιά μου,
όταν το δέρμα μου σου πυρπολεί τη μνήμη,
όταν θυμάσαι, αρνείσαι, ζωντανεύεις, ξεψυχάς,
εγώ σ' αγαπώ, πολιτεία.

Εγώ σ' αγαπώ, πολιτεία,
όταν κατεβαίνεις κάτωχρη κι εκστατική
στο εφήμερο της νύχτας μνήμα,
όταν υψώνεις τα διάττοντα βλέφαρα
μπρος στην πανάχραντη θέρμη,
όταν αφήνεις τον ήλιο να κυλά
σαν ποτάμι από μελίσσι σιγηλό,
σαν μήλο αναμάρτητο στην όψη,
σαν παιδί που λέει δέχομαι και τείνει την παρειά του.
... ... ...

Gastón Baquero
*μτφ: Ελένη Χαρατσή
-Ποίηση, τ. 14-


ΜΑΣΣΑΛΙΑ

Αυτή την πόλη τη λατρεύω, σε μεγάλωσε
καθώς γυρίζω τ' απογεύματα ολομόναχος
στην προκυμαία ή στο παλιό λιμάνι
αυτός ο τόπος ξέρω πως σ' αγάπησε
... ... ...

Γι αυτό αγάπησα τους δρόμους της, τη συννεφιά
κι όλο βυθίζομαι μες στην ερειπωμένη πόλη

Νίκος-Αλέξης Ασλάνογλου
-Νοσοκομείο εκστρατείας-


ΑΠΟ ΤΟ ΤΑΞΙΔΙ ΣΤΗΝ ΑΜΕΡΙΚΗ

Η πόλη με τους ουρανοξύστες απλωνόταν μπροστά μου λαμπερή κάτω από τον μεσημεριάτικο ήλιο. Τα ψηλότερα κτίριά της ξεπερνούσαν το πανύψηλο ξενοδοχείο μου. Έβλεπα τη Νέα Υόρκη ως την πόλη της εποχής μου και μου άρεσε πολύ, με μάγευε, εκπλήρωνε όλες μου τις προσδοκίες. Σαν πύργοι και κάστρα από ατσάλι, αλουμίνιο, μπετόν και λαμπερό γυαλί υψώνονταν οι ουρανοξύστες παντού, ανακατεμένοι με κτίρια με εκπληκτικά χαμηλότερες σκεπές, και αυτοί, οι μεγάλοι, που ορθώνονταν με υπερηφάνια προς τον ουρανό, φαίνονταν σα να χαιρετούσαν από μακριά τις κορυφές των μικρών. Ήταν ένα ασταμάτητο διασκεδαστικό τρεμάμενο αναβόσβημα και γνέφιμο στον αέρα. Ο άνεμος φυσούσε δροσερός και είχε πολύ χώρο. Ο ουρανός ήταν ψηλά και γαλάζιος, ένιωθα να διακατέχομαι από μεγάλη ευφορία. «Αισθανόμουν στο Μανxάταν ελεύθερα, φιλικά και υπερήφανα!». Η φωνή, του Ουώλτ Ουίτμαν ακουγόταν πάνω από τις στέγες. Τα αυτοκίνητα κάτω προχωρούσαν σε αστείες χρωματιστές σειρές σαν ένα κινούμενο παιδικό παιχνίδι μέσα σ' έναν παιδικό παράδεισο.

Wolfgang Reinhold Koeppen
*μτφ: Κίρκη Κεφαλέα
-η λέξη, τ.155-


ΟΜΟΡΦΗ ΠΟΛΗ

Όμορφη πόλη, φωνές μουσικές
απέραντοι δρόμοι, κλεμμένες ματιές
Ο ήλιος χρυσίζει, χέρια σπαρμένα
Βουνά και γιαπιά, πελάγη απλωμένα

Θα γίνεις δικιά μου πριν έρθει η νύχτα

Τα χλωμά τα φώτα πριν ρίξουν δίχτυα
θα γίνεις δικιά μου

Μίκης Θεοδωράκης / Γιάννης Θεοδωράκης

Έκλεισα τις πόρτες, τα παράθυρα, τις ρωγμές
Για να μη μπαίνει αβεβαιότητα
Για να μη μπαίνει αυτή που κόβει λουλούδια στον κήπο.

Νίκος Φωκάς


ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ ΒΡΑΔΥ, ΜΟΝΟΣ,
ΟΥΤΕ ΚΙ ΕΣΥ ΣΧΕΔΟΝ

Άσπρα λουλούδια, άσπρα λουλούδια
που μου χρησιμεύουν σαν μνήμες και που τα φυτεύω
και τα ξαναφυτεύω
σε μυρωμένα, εαρινά πάρκα, πάρκα
του ασυνείδητου

Όταν μ' αφήνουν
αισθάνομαι ότι επιστρέφω ένα κομμάτι του εαυτού μου
στην ασάφεια
... ...

Sten Jacobsson
-Σύχρονοι Σουηδοί Ποιητές-
*μτφ: Βασίλης Παπαγεωργίου


ΣΥΓΚΟΙΝΩΝΟΥΝΤΑ ΦΑΙΝΟΜΕΝΑ

Eγώ λουλούδια δεν εκτρέφω στο μπαλκόνι μου.
Bάσκανος μίμηση ολόγυρα με ξεραίνει.

Έναν κάπως είρωνα, νεαρό πανσέ
μου χάρισαν προχτές
και σε αγάπη δεισιδαίμονα τον κρύβω.

Tο ένα μάτι του λιλά με γρίλιες κίτρινες
για να μην μπαίνει αδιακρισία άπλετη
το άλλο μπλε με δέσιμο χρυσό ολόγυρα
– ματόχαντρο, φυλαχτό της ανταπόκρισης.

Aλλήθωρη ανταπόκριση θα πεις.
Mα τι απ' όσα αγαπήσαμε μας κοίταζε ευθέως;

Κική Δημουλά


Η ΚΥΡΙΑ ΝΤΑΛΛΟΓΟΥΕΗ

Κι ανοίγοντας τα μάτια της άξαφνα, είδε αυτά τα φρέσκα τριαντάφυλλα, σαν μια τραχηλιά από λινό, βγαλμένη μόλις απ' τη σκάφη, και απλωμένη πάνω σε λυγαριές. Και κείνα τα κόκκινα γαρύφαλλα, σκοτεινά και διακριτικά, με τις κορυφές τους στον αέρα. Κι όλα τα μοσχομπίζελα, απλωμένα μέσα στα βάζα τους, άσπρα σαν το χιόνι, σε απόχρωση βιολέ, ή ώχρας — σάμπως να είχε κιόλας βραδυάσει και τα κορίτσια με τις μουσελίνες είχαν βγη έξω για να μαζέψουν μοσχομπίζελα και τριαντάφυλλα, όταν πια η θαυμάσια καλοκαιρινή μέρα, με κείνο το σκοτεινό μπλε ουρανό της, με τα δελφίνια της, με τα γαρύφαλλα, με τις πασχαλιές της, είχε πια τελειώσει. Κι ήτανε κείνη η στιγμή, ανάμεσα έξη και επτά, πού όλα τα λουλούδια — τριαντάφυλλα, γαρύφαλλα, ίριδες, πασχαλιές — είναι σα να φλέγωνται. Άσπρα, βιολετιά, κόκκινα, και με κείνο το βαθύ πορτοκαλί, όλα τα λουλούδια ήταν σα καίγονταν από μόνα τους, αμετάκλητα, τυλιγμένα σε κείνη την περίεργη ομίχλη.

Virginia Woolf
*μτφ: Κωστούλα Μητροπούλου


ΛΕΥΚΟ ΜΟΥ ΓΙΑΣΕΜΙ

Είναι φορές που δεν ξέρω γιατί
κάτι νυχτώνει βαθιά και πενθεί
και δε σου κάνει κανείς

Kι όπως γυρεύεις να βρεις
λίγο λευκό να πιαστείς
γιασεμί στο σκοτάδι
σαν άστρο ανάβει

... ...
κι ένας αέρας ζεστός
γιασεμιά φορτωμένος
φυσάει βουρκωμένος

Παναγιώτης Καλαντζόπουλος / Μιχάλης Γκανάς
(με την Έλλη Πασπαλά)

Πάντα
έτσι συμβαίνει.
Όπου κι αν είμαι
είμαι αυτό που λείπει.

Mark Strand
*μτφ: Κατερίνα Αγγελακη Ρουκ


ΑΠΟΥΣΙΑ

Για πολύ καιρό σκεφτόμουν ότι η απουσία είν' έλλειψη.
Και λυπόμουν, ο άσxετος, για την έλλειψη.
Σήμερα δεν λυπάμαι γι' αυτήν.
Δεν υπάρxει έλλειψη στην απουσία.
Η απουσία είναι μια ύπαρξη μέσα μου
Και την νιώθω, λευκή, τόσο ενωμένη,
αγκαλιασμένη απ' τα μπράτσα μου,
που γελώ, και xορεύω κι επινοώ
xαρούμενα επιφωνήματα.
Γιατί την απουσία, αυτή την αφομοιωμένη απουσία,
Κανείς δεν την κλέβει πια από μένα.

Carlos Drummond de Andrade
*μτφ: Αντρέας Παγουλάτος
-Νέα Συντέλεια 1/2-


ΑΠΟΤΡΟΠΑΙΟ

Βραδιάζει κι είν' οι σκέψεις μου xειμώνας,
πως φεύγεις με το φως και θα μ' αφήσεις•
τις νύxτες θα πλαγιάζω κατά μόνας,

θα ξαγρυπνώ με πλήθος αφηγήσεις
και μ' όσα η απουσία σου θα φέρνει
ναρκωτικά, σαν να 'σουνα η Ίσις,

βασίλισσα του κόσμου πού όλο γέρνει
με θάνατο και θέρος και λατρεία'
κι όταν ό ύπνος θα 'ρxεται, θα παίρνει,

στου ονείρου τη γλαυκή πολυνησία,
το σώμα καλοτάξιδο' σαν ξένος
θα πλέω προς το φως, την προδοσία.

Μου λείπεις κι είν' οι σκέψεις μου xειμώνας,
σαν Άδης παγερός, δεν έχω σθένος•
σκοτείνιασε η μέρα κι ο αιώνας.

Διονύσης Καψάλης
-Ανθοδέσμη-


ΤΟ ΔΑΣΟΣ ΤΩΝ ΨΕΥΔΑΙΣΘΗΣΕΩΝ

Κατεβαίνοντας τις σκάλες ανέβαινε μια κίτρινη γάτα. «Η Απουσία», δεν έxασα καιρό και του είπα. «Ποια απουσία;» ρώτησε. Του έδειξα με το δάxτυλο την γάτα, που xωρίς να μας δώσει την παραμικρή σημασία πέρασε σαν αερικό ανάμεσ' απ' τα πόδια μας και συνέxισε απαθώς ν' ανεβαίνει τις σκάλες. «Είναι η Απουσία», του είπα' «Αυτή η γάτα είναι η απουσία μου. Έρxεται κάθε φορά που φεύγω. Μόλις γυρίζω φεύγει αυτή. Το πρόσεξα επανειλημμένως». «Χμ... Και γι' αυτό την λες απουσία;». «Ποτέ δεν έρxεται όταν είμαι εδώ, μόνο όταν λείπω - πώς να την πω;». «Χμ...», έκανε πάλι, «είναι μια όμορφη, ήσυxη, λίγο ιδιόρρυθμη πράγματι γάτα... Έστω», πρόσθεσε κατόπιν, «γιατί να μη της δώσεις ένα όνομα». Αυτό έλεγα και γω, αλλά όxι ένα οποιοδήποτε όνομα. Της πήγαινε ή μου πήγαινε να την λέω Απουσία. «Θέλεις να δεις που πήγε, τι κάνει αυτή τη στιγμή;» ρώτησα τον Χ, καθώς κοντεύαμε να κατεβούμε όλες τις σκάλες. Και, μην περιμένοντας απάντηση, του πρότεινα να γυρίσει πίσω, ν' ανέβει πάλι ως τη σοφίτα• άξιζε τον κόπο: Θα την έβλεπε μακάρια ξαπλωμένη μπροστά στην πόρτα μου. Πάλι δεν είπε τίποτα, και τον παρακάλεσα να πάει να δει, σαν xάρι σχεδόν του το ζητούσα, εγώ θα τον περίμενα εδώ. «Γιατί δεν έρxεσαι και συ;» με ρώτησε. «Μα σου είπα, ξέxασες; Μόλις με δει θα φύγει - είναι η απουσία μου». Έδειξε να ψυxαγωγείται. Μου είπε: «Αν πιστεύεις ότι είναι πραγματικά η απουσία σου αυτή η γάτα, θα ξέρει ότι δεν γυρίζεις στ' αλήθεια, και άρα δεν θα κουνηθεί απ' τη θέση της όταν σε δει, δεν θα πάψει να 'ναι Απουσία». Δεν είχε τύxει να το σκεφτώ έτσι, το βρήκα ενδιαφέρον. «Δεν θες να δοκιμάσουμε;» ρώτησε.

Ζυράννα Ζατέλη
-Στην ερημιά με χάρι-


ΑΠΟΥΣΙΑ

Όλα είναι εδώ
τα μολύβια, τα κραγιόνια, τ' άρωμά σου
Όλα είναι εδώ
τα σεντόνια με τα ίχνη του έρωτά σου,
το ποτήρι που 'χες πιει,
η κουβέντα που 'χες πει,
κι οι εικόνες με τα χίλια πρόσωπά σου

Όλα είναι εδώ , όλα είναι εδώ

Όλα είναι εδώ
το γαλάζιο κορδελάκι απ' τα μαλλιά σου
Όλα είναι εδώ
τα μικρά και τα μεγάλα μυστικά σου,
ένα δάκρυ σου παλιό,
ένα πείσμα παιδικό
κι ένα χάδι απ' αυτά τα βιαστικά σου

Όλα είναι εδώ, όλα είναι εδώ

Η απουσία σου διαλύει το σκοτάδι
είναι το φως της κι απ' το φως πιο δυνατό
μοιάζει ομορφότερο από ποτέ το βράδυ
τώρα που λείπεις και μπορώ να σ' αγαπώ

Βαγγέλης Μαχαίρας / Λίνα Δημοπούλου
(με τον Λαυρέντη Μαχαιρίτσα)

Αυτός ο φόβος
μήπως έμεινε κάτι
που δεν το πήρα.
Κι ο φόβος
μήπως εκείνο το απέραντο
έχει τέλος.

Γιάννης Ρίτσος


Ο ΦΟΒΟΣ ΤΗΝ ΝΥΧΤΑ

Το ένα που φοβάμαι είναι η νύχτα
που στους δρόμους των ματιών σου ενεδρεύουν δολοφόνοι
και δεν μπορείς να περπατήσεις μέσα τους
χωρίς τον κίνδυνο να ληστευθείς και να σε κλέψουν.
Το άλλο που φοβάμαι είναι ο προβολέας
αναμμένος στο πρόσωπο μου
και τον ανακριτή που περιμένει αθέατος
να ομολογήσω πως δήθεν εγώ σε σκότωσα.

Από το δωμάτιο μου τα βράδια
μπορώ να σ' αγαπώ καλύτερα
ασφαλισμένος.
Απέναντι από το παράθυρο στα δέντρα
έρχονται πανάρχαια πουλιά να κελαηδήσουν.
Μπορώ να σε ονειρεύομαι
και να σε βλέπω από ψηλά
πότε σαν κουκίδα ασήμαντη στην άμμο
πότε μεγάλη
έτοιμη να σηκώσεις την πόλη
και μένα μαζί
που κάθομαι, άπραγος
με το χέρι κρατώντας το κεφάλι μου
βαρύ από την εικόνα σου.

Βασίλης Αρφάνης


ΔΙΕΘΝΕΣ ΣΥΝΕΔΡΙΟ ΤΟΥ ΦΟΒΟΥ

Προσωρινά δεν θα τραγουδήσουμε τον έρωτα,
που κατέφυγε πιο χαμηλά απ' τα υπόγεια.
Θα τραγουδήσουμε τον φόβο, που αποστειρώνει τ' αγκαλιάσματα,
δεν θα τραγουδήσουμε το μίσος γιατί δεν υπάρχει,
δεν υπάρχει παρά ο φόβος, ο πατέρας μας κι ο σύντροφος μας,
ο μεγάλος φόβος των σερτόες, των βάλτων, των ερήμων,
ο φόβος των στρατιωτών, ο φόβος των μανάδων, ο φόβος των εκκλησιών,
θα τραγουδήσουμε τον φόβο των δικτατόρων, τον φόβο των δημοκρατών,
θα τραγουδήσουμε τον φόβο του θανάτου και τον φόβο για μετά τον θάνατο,
μετά θα πεθάνουμε από φόβο
και πάνω απ' τους τάφους μας θα γεννηθούν κίτρινα και φοβισμένα λουλούδια.

Carlos Drummond de Andrade
* μτφ: Αντρέας Παγουλάτος
-Νέα Συντέλεια 1/2-


ΤΟ ΒΑΛΣ ΤΟΥ ΑΠΟΧΑΙΡΕΤΙΣΜΟΥ

Άρχισε να νοσταλγεί όλες τις ευκαιρίες που έχασε, που κλότσησε, που απόφυγε, ακόμα κι εκείνες που ποτέ δεν της έτυχαν.
Εκείνος ο άντρας της έλεγε πως όλη τη ζωή του την έζησε σαν τυφλός, χωρίς καν να διαιστανθεί πως υπάρχει ομορφιά. Τον καταλάβαινε. Αφού κι αυτή το ίδιο ήταν, κι αυτή έζησε σαν τυφλή. Δεν έβλεπε τίποτ' άλλο από ένα μόνο πρόσωπο φωτισμένο με το δυνατό προβολέα της ζήλιας. Τι θα γινόταν αν ξαφνικά αυτός ο προβολέας έπαυε να φωτίζει; Στο άπλετο φως της μέρας θα εμφανίζονταν χιλιάδες άλλα πρόσωπα και ο άντρας που της φαινόταν πρωτύτερα να είναι ο μοναδικός στον κόσμο, θα γινόταν ένας απ' τους πολλούς.
Κρατούσε το τιμόνι, ένιωθε να 'χει αυτοπεποίθηση και να 'ναι όμορφη γυναίκα και στη συνέχεια σκέφτηκε: Είναι καθόλου αγάπη αυτό που την κρατάει κοντά στον Κλίμα ή μόνο φόβος μην τον χάσει; Κι αν αυτός ο φόβος ήταν στην αρχή μια αγχοτική φόρμα αγάπης, δεν εξατμίστηκε με τον καιρό —κουρασμένη κι εξαντλημένη— η αγάπη απ' αυτή τη φόρμα; Δεν της έμεινε στο τέλος πια μόνο φόβος, σκέτος φόβος χωρίς αγάπη; Και τι θ' απομείνει αν χάσει αυτό το φόβο;
Ο τρομπετίστας δίπλα της χαμογέλασε πάλι ακατανόητα. Στράφηκε και τον κοίταξε κι είπε από μέσα της, πως έτσι και σταματήσει να ζηλεύει, δε θα μείνει τίποτα. Έτρεχε μπροστά με μεγάλη ταχύτητα και σκέφτηκε, πως κάπου πέρα στο δρόμο της ζωής υπάρχει κάποια χαραγμένη γραμμή που θα σημαίνει χωρισμό με τον τρομπετίστα. Καυ για πρώτη φορά ύστερ' από μια τέτοια σκέψη δεν ένιωσε ανησυχία ή φόβο.

Milan Coundera
*μτφ: Αντρέας Τσάκαλης


ΠΑΡΑΞΕΝΗ ΒΡΟΧΗ
...
Πέφτει ένα σκοτάδι από σιωπές
γύρω γύρω και στη μέση λύπη
Όλες οι πληγές ειν' ανοιχτές
κι ο γιατρός του κόσμου, απόψε λείπει

Τέτοιες ώρες στη γωνιά του νου
- μόλις χαμηλώσει η περηφάνια -
βγαίνουν τα μαχαίρια του καημού
και της μοναξιάς τα γιαταγάνια

Σώμα υποταγής, φόβος,
είναι της φυγής νόμος
Μη μ' ακολουθείς

Μια για την καρδιά, φόβος,
δυο για την ψευτιά, φόβος
Τρις, θα μ' αρνηθείς

Αλέκος Χαραλαμπίδης / Φίλιππος Γράψας
(με τον Φάνη Μεζίνη)

Εγώ πάλι μέσα στο πλήθος διακλαδίζομαι
η θέλησή μου διακλαδίζεται μέσα στο πλήθος
μαζεύω τους σκόρπιους σπόρους μου
για την καινούρια μακρινή μου ανάσταση
μαζεύω.

Μιχάλης Κατσαρός


Η ΤΑΧΕΙΑ ΑΝΑΡΡΩΣΗ ΤΗΣ ΑΠΛΗΣΤΙΑΣ

Ακούω μεσημεριάτικα το λαχειοπώλη
να προσκαλεί αγοραστές στο γέλιο της τύχης.
σπρώχνω πιό πέρα την εγρήγορση
μου πιάνει όλο το χώρο και το ρίχνω
σε μιά τρελή ονειροπόληση,
αμύθητα πως θα άλλαζε η ζωή μου
αν κέρδιζα... ... ...

Θα ξαναέχτιζα την πείρα μου με θέα
τους απέραντους κατάφυτους ξενώνες.
Επικλινείς σκεπές να μη λιμνάζουν
θέατρα και δάκρυα κακοκαιρίες ρόλων.
[....]
Θ΄άρπαζα θα έδιωχνα θ΄ανέβαζα
θα ποδοπατούσα θα φοβέριζα θα σκόρπιζα θα νόμιζα
θα γκρέμιζα και σε τρείς μέρες θα ξανάκτιζα
θα με τρέμαν οι στερήσεις.

Για να μπορέσω έτσι θρασύτατα ισχυρή
ν΄αγοράσω πιά την ανάστασή σου.

Σωστά το άκουσες, μη μελαγχολείς.
την ανάστασή σου.
... ... ...

Kική Δημουλά


ΜΠΙΜΠΕΡΟ ΜΕ ΚΟΚΑ ΚΟΛΑ

Εκείνο το βράδυ θα μπορούσε ο Χριστός να καθυστερήσει την Ανάσταση Του. Μόνο για μια φορά. Σαν εξαίρεση. Μόνο μία φορά, ίσα ίσα για να προλάβει ο Άγγελος να καταλάβει τη λέξη κατάνυξη στην πράξη, πριν προλάβει να τη διαβάσει στο λεξικό και να μείνει με την απορία της θεωρίας.[....] Αν καθυστερούσε λίγο ο Χριστός, ίσως όλα να 'ταν διαφορετικά. Μα ήταν παρών στις δώδεκα, με κρυμμένες αμαρτίες μιας άλλης ζωής, που όσες Αναστάσεις κι αν πέρασαν, ο Άγγελος δεν ανακάλυψε ποτέ όσες φορές και να προσπάθησε. Έτσι αμαρτίες και κατάνυξη μείνανε μέχρι σήμερα άγνωστα τροπάρια και άκαυτα κεριά σε κλειδωμένα κιτάπια της εκκλησίας.
-(κεφ. Η τελευταία Ανάσταση)-

Αντώνης Ρουσοχατζάκης


ΜΟΝΟ Η ΑΓΑΠΗ ΜΕΝΕΙ

Τι δώρο να σου φέρω στην Ανάσταση
τα πλούτη δηλητήριο χρόνια τα 'πιαμε
Μια προσευχή θα κάνω, μια παράκληση
συγχώρα μου τ' ανθρώπινα κι αγάπα με

Βγες τη νύχτα στο μπαλκόνι
μέτρα τα νεκρά τ' αστέρια
είμαστε στον κόσμο μόνοι
γύρω άδειος ουρανός

Η ζωή γυμνούς μας φέρνει
και μας παίρνει μ' άδεια χέρια,
μόνο η αγάπη μένει
όλα τ' άλλα είναι καπνός
... ... ...

Χρήστος Γκάρτζος / Σώτια Τσώτου
(με τον Γιώργο Νταλάρα)

Για όποιον η θάλασσα στον ήλιο είναι "τοπίο" - η
ζωή μοιάζει εύκολη και ο θάνατος επίσης. Αλλά
για τον άλλον είναι κάτοπτρο αθανασίας, είναι
"διάρκεια". Μια διάρκεια που μόνον το ίδιο της
το εκθαμβωτικό φως δε σ' αφήνει να τη συλλάβεις.

Οδυσσέας Ελύτης
-από τον Μικρό Ναυτίλο-


ΡΟΜΑΝΤΣΑ

Γίνε θάλασσα' εγώ θα 'μαι τ' άσπρο άρμενο
της φεγγαράδας
κι ο έρωτας της πρώτης νύxτας.

θα 'μαι η τρυφερή άμμος των παιxνιδιών σου,
το αυτί που θ' ακούσει τις μνήμες των φυκιών,
θάλασσα,
το κοxύλι για τις λέξεις και τη σιωπή,
το πουλί που θα σου απαντάει,
θάλασσα,
θα 'μαι ο άνεμος της πρώτης τρικυμίας σου
και το γαλάζιο λουλούδι της πρώτης σου κάλμας.

Γίνε θάλασσα' εγώ θα 'μαι τ' άσπρο άρμενο
της φεγγαράδας
κι ο έρωτας της κάθε νύxτας.

θα 'μαι η δίψα μέσα στο ζεστό σου στόμα
και μια μεγάλη γλυκιά γουλιά νερού,
θάλασσα,
θα 'μαι το λαρύγγι του άσπρου λαιμού σου,
ένα άνθος πάνω στους ώμους σου,
θάλασσα,
θα 'μαι η πληγή και της πληγής σου η κραυγή
προς την απόμακρη ψυχρή φωτιά των άστρων.
Κι ύστερα

θα 'μαι εγώ η θάλασσα, κι εσύ το μαύρο άρμενο
του πόνου
κι ο έρωτας της τελευταίας νύxτας.

Kajetan Kovič
*μτφ: Λόισκα Αβαγιανού
-η λέξη, τ.95-


ΘΑΛΑΣΣΙΝΟΣ ΒΙΟΣ
. . .
Πάντοτε πλούσια είναι η ζωή μου
Σαν το βουνό που είναι γεμάτο δάση
Τόσο νωρίς γεννήθηκα που ακόμα
Δεν ξέρω αν είναι ο ουρανός γαλάζιος
Αν τα πουλιά έχουν δικό τους χρώμα
Εφάμιλλο της γης κι αν τ' όνομα τους
Όπως η «θάλασσα» αντηχεί μες στο νου μου
Το «κοχύλι» ο «θάνατος» η «αυγή»
Και λίγα άλλα που τώρα δεν προφταίνω
Και είναι πάντα μαζί μου όπου ξυπνήσω

Ω η γεμάτη θάλασα του ύπνου
Μέσα στη θάλασσα δε μας αφήνει!
Δεν είναι τοίχοι όπου ν' ανέβουμε
Και ν' αντικρίσουμε τα ωραία σύννεφα
Λευκές σημαίες μέσα στον άνεμο
Δεν είναι τοίχοι μέσα στη θάλασσα
Και μήτε ο ύπνος μας υψώνει πύργους
Όταν βουλιάζουμε μέσα στη θάλασσα,
Άγρια φτεροκοπούν τα περιστέρια
Κι η απέραντη θέα τρεμοσβήνει
. . .

Γιώργος Σαραντάρης
-Σαν πνοή του αέρα-


ΚΑΠΟΙΟ ...ΧΑΜΟΓΕΛΟ

Η θάλασσα ήταν μια πραγματική αποκάλυψη. Για ένα δευτερόλεπτο λυπήθηκα που η Φρανσουάζ δεν ήταν μαζί μας για να την περιγράψει γαλανή, με κόκκινα βράχια και κίτρινη άμμο. Φοβόμουν ότι ίσως ο Λουκάς έπαιρνε ύφος θριαμβευτικό ενώ παρακολουθούσε τις αντιδράσεις μου και με υποχρέωνε να απαντήσω με επιφωνήματα θαυμασμού. Αλλά εκείνος έδειξε απλά με το δάχτυλό του, καθώς πλησιάζαμε στο Σαιν- Ραφαέλ.

- Να η θάλασσα.

Οδηγούσε αργά. Κι' ενώ η νύχτα έπεφτε, η θάλασσα άλλαζε χρώματα, ώσπου έγινε γκρίζα.

Françoise Sagan
*μτφ: Γ. Αναστασίου


ΒΑΡΔΙΑ

Μια θάλασσα η βόλτα μας στα κύματα να παίξεις
κι αλίμονο στους ξέμπαρκους που μείναν στη στεριά
Μονάχα την αρμύρα της να πας να τη γυρέψεις
φουρτούνα και απανεμιά μια άγρια ομορφιά

Όμορφος κόσμος μάτια μου μα το σεργιάνι λίγο
Ένα τραγούδι παιδικό που γίνεται καημός
Τα μάτια πριν χορτάσουνε πρέπει να ξαναφύγω'
Καλή αντάμωση λοιπόν στων αστεριών το φως

Θανάσης Παπακωνσταντίνου / Γιώργος Αθανασόπουλος
(με την Μελίνα Κανά)

...είναι χρόνια που συνέβη - μπήκα σ' ένα τρόλλεϋ χωρίς να έχω το αντίτιμο του εισιτηρίου που ρίχναμε, τότε, σ' ένα κουτί δίπλα στον οδηγό. Την τελευταία στιγμή αντιλήφθηκα πώς δεν είχα το πορτοφόλι μαζί μου, δεν είχα δραχμή επάνω μου. Λέω του οδηγού: «Ξέχασα το πορτοφόλι μου, ή το 'χασα, έχω μονάχα αυτό (και του δείχνω -πώς μου ήρθε- το κουτί με τα τσιγάρα). Να σας το δώσω να μου κεράσετε την διαδρομή;» (Τι πώς μου ήρθε - σίγουρα έκανα συνειρμό με τα γκαρσόνια του Παρισιού.) Ο οδηγός του τρόλλεϋ χαμογέλασε, μάλλον του άρεσε ή ιδέα, αλλά έβγαλε απ' την τζέπη του τα δικά του τσιγάρα, που ήταν επίσης SANTÉ σκέτα. «Ατόφια μου, εσύ με οδηγείς!» μου είπε κιμπάρικα. «Πέρνα και άραξε.» Μάλιστα, σκέφτηκα, τέτοια τσιγάρα, τέτοια σινιάλα. Και πέρασα βέβαια, κεράστηκα δικαίως την διαδρομή.

Ζυράννα Ζατέλη
-SANTÉ, 15 συγγραφείς και ένα μυθικό τσιγάρο-


ΤΑ ΚΑΡΕΛΙΑ

Κάπνιζες Καρέλια στη σκάλα
σήμερα θυμήθηκα κι άλλα
........
Τ άσπρο κεντημένο σεντόνι
έγινε πανί για τη σκόνη
κι από τον καινούργιο καθρέφτη
που χω φέρει εδώ
θα 'βλεπες τον ήλιο να πέφτει
όπως βλέπω εγώ
το παλιό μου εγώ
να λέει στο φταίχτη

Θυμάμαι...
τίποτα δεν άξιζε να πάμε
Τίποτα απ' τα πράγματα που τώρα
μ' έκανε η ζωή να μπορώ
να τα λέω για δώρα

Θυμάσαι...
Ώρα σου καλή όπου και να σαι
Τίποτα δεν βρήκαμε ν' αξίζει
κι άφησε τη μνήμη ο καιρός
να το συνεχίζει...

Νίκος Αντύπας / Λίνα Νικολακοπούλου
(με την Χάρι Αλεξίου)

Με όνειρα είσαι υφασμένη καρδιά μου.

Miguel de Unamuno
* μτφ. Ελένη Γκίνη


GLORIANA

Η ζωή —είναι υπέροχη—
ακολουθεί τα ίχνη μας
και χάνεται αργά στο βάθος
των ονείρων μας.

Των ονείρων μας.
Υπάρχει πάντα ένας τρόπος
να μιλάς γι' αυτά
σαν το κρυφό τους νόημα
να έχει αποκαλυφθεί μόνο σε σένα,
αν και το μόνο εκφράζει
αρκετά λακωνικά
πόσο δεν έχει.
........

Χάρης Βλαβιανός
-Ποίηση τ. 6-


ΣΤΟΝ ΥΠΝΟ ΠΗΓΑΙΝΟΝΤΑΣ
[ΜΕ ΦΘΙΝΟΠΩΡΙΝΟΧΡΩΜΕΣ ΓΑΖΕΛΕΣ]

«Στο καλό» είχε πει η Γιαέλ
πηγαίνοντας στον ύπνο.
Χωρίσαμε.
Κι άρχισε το ταξίδι, χώρια-χώρια
καθείς κατά το όνειρο.
_______ [Η Γιαέλ με φθινοπωρινόχρωμες γαζέλες σεργιανούσε
_______ ίχνος ονείρου στο πρόσωπο με σεργιανούσε]
Όμως εγώ στ' Όνειρο αυτό πώς ήρθα;
Στο Πουθενά αυτό
το άγνωστο σε μένα... Ξάφνου
σμίγομε
στα όνειρα μας μέσα. Χώρια-χώρια
την ίδια τη στιγμή
κι έτσι από δυο φορές.
Στου Ύπνου τον κήπο τον κρυφό τους εαυτούς μας
βρίσκομε
που ώρες έσιγούσαν.......

Mehmet Yasin
*μτφ: Ανθή Καρρά

- Ποίηση, τ. 14-


ANTIZΩΗ

Θέλω μόνο να κρατήσω τα όνειρα που με ξύπνησαν από τα εφτά έως τα τριάντα μου χρόνια, σ' αυτό το μυστηριώδες χωριό την Μανορά, που ίδρυσε ο μαστρο-Γασπάρ Κριστάλδο στην καρδιά της πολιτείας του Ιτούρμπε. Όταν τα θυμάμαι, όταν γράφω γι' αυτά, είναι σαν να αναμασάω λύπες που μοιάζουν με την αργή περιπλάνηση των βοδιών κάτω από τον ζυγό των αμαξιών που πηγαίνουν γεμάτες από τεράστια φορτία ζαχαροκάλαμου, κατ' ευθεία για την αυθορμησία.

Augusto Roa Bastos
* μτφ: Σόνια Κουμαντάρου-Πρεβελάκη
-Ευθύνη, τ.302-


ΚΥΜΑ ΤΟ ΚΥΜΑ

Ελαφρώνει το σώμα ο ύπνος ο αμέριμνος
και κοχύλια γεμίζει τώρα η έρημος
Απροσδόκητα μπήκες στη σχισμή των ονείρων μου
και του αγγέλου το σώμα κουλουριάζεται γύρω μου

Τρεμοπαίζει η σιωπή πριν χαθεί η σελήνη
και του αγγέλου τα δάκρυα ανεμώνες και κρίνοι
Το παράδοξο θαύμα την ψυχή δυναμώνει
ένα όνειρο απλά πώς μπορεί και μας σώνει

Κύμα το κύμα η πέτρα λιώνει
του ονείρου η αύρα μάς ενώνει

Γιώργος Ζήκας
(με την Ελευθερία Αρβανιτάκη)

Χόρεψε πάνω στο φτερό του καρχαρία
παίξε στον άνεμο τη γλώσσα σου και πέρνα
Αλλού σε λέγανε Γιουδήθ, εδώ Μαρία

Νίκος Καββαδίας


Ο ΑΠΕΝΑΝΤΙ ΧΡΟΝΟΣ

Σκοτεινά νερά οι γυναίκες
Τα γέλια τους αστραπές στα τζάμια, άλλες πάλι
να σηκώνονται απ' τ' άγρια μεσάνυχτα
Να γυρνάνε τα λόγια τους γύρω απ' το στόμα
με μια στρυφνή επιδεξιότητα
Να τ' απιθώνουν επάνω στα πράγματα
Να τα στριφογυρίζουν έπειτα να τα γυαλίζουν
Κάνοντας τα ασήμαντα Κενά κομμάτια ζωής
...

Ζέφη Δαράκη
-η λέξη, τ.183-


ΤΟ ΤΡΑΓΟΥΔΙ ΤΟΥ ΝΥΧΤΟΦΥΛΑΚΑ

Ο Μπαρνς είχε δίκιο... Αλλά εγώ έχω πειστεί
πως δεν μπορούμε να φανταστούμε
καμιά γυναίκα
διαβάζοντας ένα βιβλίο, κι ακόμα λιγότερο
απ' την πραγματικότητα
Υπάρχει. Και μόνο χάρη σ' αυτή
υπάρχουν κι οι άντρες, πολύ συχνά σαν δολοφόνοι
που μερικές φορές μοιράζονται βασιλικά
το διαμαντένιο στέμμα του μυστηρίου της.

Vladimir Holan
*μτφ: Βασίλης Καραβίτης
-Συγκομιδή-


ΤΟ ΠΡΟΣΩΠΟ ΤΗΣ ΑΦΡΟΔΙΤΗΣ

Αφροδίτη, Ιστάρ, Ίσιδα, Κυβέλη, το σώμα σου έχει το άρωμα των υπερώριμων καρπών. Χορτασμένη από θαμβωτικά σμιξίματα, χαμογελάς πέρα από τον χρόνο, το αίμα, το σώμα, τα σύνορα, τα ταμπού. Βαμμένη, φτιασιδωμένη, θαμβωτική, στεγνώνουν επάνω στο δέρμα σου τα ίχνη του ιριδίζοντος πόθου του Άδωνη, του Ταμμούζ, του Όσιρι.
Φορώντας μια μάσκα μαινάδας δραπετεύω προς το αβέβαιο του ορίζοντα και Σε συναντώ εκεί που ο ουρανός σμίγει με την πύρινη τρυφεράδα της γης.
Γύρω μου κατακάθιζε η σκουριά των οξειδωμένων από τον χρόνο βράχων κι εγώ, μια δραπέτις των δασών, Σε είδα Ορεία Μήτηρ, Πότνια των Θηρών, να μου χαμογελάς καθώς με τα χέρια μου βαμμένα στο αίμα βυθιζόμουν στα σύνορα των καιρών.
Η μνήμη είναι μια καμπύλη. Οι τόποι κι οι εποχές που ζήσαμε κι αγαπήσαμε ξαναζούν μέσα μας. Κολυμπούν τ' αρχετυπικά όνειρα εκεί στις μυστικές γωνιές του παλιού καθρέφτη της ψυχής μας, κι εμείς σε μια στιγμή ονείρου ανασύρουμε ασυνείδητα το μυστήριο της γνώσης μέσα από τα θραύσματα του παρελθόντος.

Ελευθερία Αναγνωστάκη Τζαβάρα
-Οδός Πανός, 83/84-


ΓΥΝΑΙΚΑ

Τυφλοί προφήτες σε είχανε φωτιά μεσ' στο σκοτάδι
για σένα κολαστήκανε σοφοί και ασκητές
Στο στήθος τους σε χάραξαν παράδεισου σημάδι
και σου μιλούσανε κρυφά Άραβες πειρατές

Στην Αίγυπτο σου στρώσανε στα πόδια σου τον Νείλο
σου είπαν λόγια που θεοί μονάχα τα ακούν
Οι Φοίνικες σε λάτρεψαν σε πέτρα και σε ξύλο
κι από μακριά σου φέρανε κοράλλια που μιλούν

Κάποιοι σε είπανε ζωή, Ιερουσαλήμ και Μέκκα
κι άλλοι σε είπαν θάνατο κι εγώ απλά γυναίκα

Βάσος Αργυρίδης / Μπάμπης Αναγιωτός
(με τον Κώστα Μακεδόνα)

Περπατούσε με τα χέρια στις τσέπες, και με σφιγμένες τις γροθιές. Τα χέρια της ήταν πάντα κρύα — κάτι χέρια παγωμένα. Μου 'λεγε: «Κοίτα, κατόρθωσα να τα ζεστάνω μόνο με την επαφή άλλων χεριών, που τα έσφιγγαν σφιχτά».

Αναθυμόταν τα δάχτυλά της κόντρα στα άλλα δάχτυλα, τον τρόπο που συμπλέκονταν, τη χλιαρή και γλυκιά επαφή κάποιου άλλου πολύ λεπτού δέρματος. Μερικές φορές κοιτούσε τα χέρια της, χέρια μεγάλα, ενήλικου. Είχαν μεγαλώσει πολύ βιαστικά, ξέχασαν στο πέρασμα του χρόνου το περίγραμμα και το μέγεθος εκείνων των άλλων χεριών, που τα δαχτυλικά τους αποτυπώματα έψαχνε ακόμη στα δικά της. Στις τσέπες του παλτού, τα δάχτυλα της χάιδευαν τα μέρη εκείνα του χεριού όπου εκείνη η άλλη επαφή είχε αποτυπωθεί πριν από πολύ καιρό — κάτι Κυριακάτικα απογεύματα, κοντά στα φουγάρα των πλοίων με τον καπνό σύρριζα στον τοίχο.

Κάρμε Ριέρα
-Μάρτυρές μου οι γλάροι-
*μτφ: Μαρία Χοσέ Λούμπετ και Αλίκη Αλεξανδρή


ΤΑ ΧΕΡΙΑ ΤΟΥ ΜΙΣΑΝΟΙΞΕ

Τα χέρια του μισάνοιξε
όλη τη γη να πιάσει
και όταν τα ξανάκλεισε
με είχε αγκαλιάσει

Σηκώθηκε απ' την θέση του
στον ήλιο να μιλήσει
και όταν ξανακάθησε
τον είχα αγαπήσει

Μίμης Πλέσσας / Λευτέρης Παπαδόπουλος
(με την Ρένα Κουμιώτη)

Mην προσμένεις τίποτα. Kοιμήσου
Eίμαστε λίγοι στο θέατρο
κι η αυλαία θα πάρει χρόνια
για ν' ανοίξει
Zούμε πρόωρα. Nα το δράμα

Δημήτρης Βάρος


ΟΙ ΖΩΕΣ ΜΑΣ ΣΕ ΘΕΑΤΡΟ

Yποκρινόμαστε
λες και είμαστε σε παλκοσένικο
Ντυμένοι τους ρόλους μας
Διαβάζοντας τις κενές γραμμές

Εσύ χαμογελάς πλατειά και λάμπεις
αν και μέσα σου νιώθεις νεκρός
Εγώ σου μιλάω με άχτι
ενώ θα 'θελα να σε κρατώ σφιχτά

Υποκρινόμαστε κι οι δυο
τόσο καλά, όσο οι καλύτεροι ηθοποιοί
που ποτέ δεν ξέρουν ο ένας τον άλλο
Κρυβόμαστε πίσω από χαρακτήρες
Πίσω από αυτό που πρέπει να είμαστε'
από αυτό που νομίζουμε ότι πρέπει να είμαστε

Μα αν για μια στιγμή
γινόταν να πετάξουμε τα σενάρια
και να διαβάσουμε ο ένας τα χείλη του άλλου
ίσως μπορούσαμε να βρούμε ό,τι ψάχναμε από πάντα
Ίσως βρίσκαμε μια πιο γόνιμη αλήθεια...

Linley Bingham
*μτφ: Iωάννα Μοάτσου-Στρατηγοπούλου


ΣTO ΘΕΑΤΡΟ

Βαρέθηκα να βλέπω την σκηνή,
και σήκωσα τα μάτια μου στα θεωρεία.
Και μέσα σ' ένα θεωρείο είδα σένα
με την παράξενη εμορφιά σου, και τα διεφθαρμένα νειάτα.
Κι' αμέσως γύρισαν στον νου μου πίσω
όσα με είπανε το απόγευμα για σένα,
κ' η σκέψις και το σώμα μου συγκινηθήκαν.
Κ' ενώ εκύτταζα γοητευμένος
την κουρασμένη σου εμορφιά, τα κουρασμένα νειάτα,
το ντύσιμό σου το εκλεκτικό,
σε φανταζόμουν και σε εικόνιζα,
καθώς με είπανε το απόγευμα για σένα.

Κωνσταντίνος Π. Καβάφης


ΟΙ ΓΥΝΑΙΚΕΣ ΤΗΣ ΖΩΗΣ ΤΗΣ

Η Μάνια άκουσε την ιστορία μου σπασμένη σε μικρές, ηττημένες λέξεις, μα δεν πολυκατάλαβε. Τίποτα καινούριο φυσικά. Ποτέ της δε με πολυκατάλαβε εμένα, ένα άχρωμο παιδί που σχεδόν υπνοβατούσα στη ζωή μου. Από μικρή με έβλεπε περισσότερο να παρατηρώ παρά να πράττω.

«Η ζωή είναι θέατρο, αγάπη μου», μου έλεγε συνέχεια, μήπως και μου εντυπωθεί. «Άρπαξε τον πρώτο ρόλο, γιατί θα σ' τον αρπάξει κάποιος άλλος πιο γρήγορος. Γίνε πρωταγωνίστρια. Το έργο έτσι κι αλλιώς κρατάει λίγο. Δυο πράξεις, άντε τρεις έχεις στη διάθεση σου. Μετά αυλαία για πάντα. Κατάλαβες;» Σκατά κατάλαβα. Την κοιτούσα μόνο μ' αυτά τα αγελαδίσια μου μάτια και την άκουγα σχεδόν να σκέφτεται:
«Τίποτα να μην έχει πάρει από μένα αυτό το κορίτσι; Ούτε το μάτι μου το τσακίρικο...»
«Και ποιος σου είπε, ψωνάρα, ότι θέλω να γίνω πρωταγωνίστρια;» της φώναξα μια φορά στα δεκάξι. Σιγά μην κώλωσε από την επαναστατημένη έφηβο.

«Ε, τότε γίνε ταξιθέτρια», μου απάντησε χολωμένη, «και ζήσε με τα φιλοδωρήματα».

Λένα Διβάνη


ΖΩΗ ΠΑΡΑΣΤΑΣΗ

Φόρεσα τα λουστρίνια μου,
τα τούτα και τα κείνα μου,
και βγήκα στο στερέωμα να λάμψω
Για μια σκηνή στο θέατρο
το είναι μου το αθέατο,
με πρόσταζε τα ρούχα μου να κάψω

Κι εγώ που δεν τ' αρνήθηκα
πέθανα και γεννήθηκα
εφτά φορές απάνω στο σανίδι
Και βράδιασα αξημέρωτα
στον ίδιο λάθος έρωτα
που πριν τον δω, τον αγαπούσα ήδη.

Κι εσύ που τρελά μ' αγαπάς
απόψε ποιος ξέρει πού να 'σαι
σε ποια αγκαλιά ξενυχτάς
κι αν αύριο θα με θυμάσαι

Φόρεσα τα τακούνια μου,
τα λαμπερά κουστούμια μου
ξεκίνησα νωρίς να μην αργήσω
Μονάκριβό μου απόκτημα,
στο τέλος χειροκρότημα
και τι να λέω, κι από πού ν' αρχίσω

Παράλογη κατάσταση,
τρελλή ζωή παράσταση,
φώτα, γιορτή περάσανε τα χρόνια
Κι αρνήθηκα το θάνατο
και τ' άστρο μου τ' αθάνατο
το πίστεψα ότι θα ζήσει αιώνια.

Νάμα

Δεν ξέρω πού να σταματήσω. Κι ούτ' έχω χρόνο διαθέσιμο

Αντώνης Φωστιέρης


Σαν τις γραμμές στο χέρι μου
είναι ο χρόνος
σ' αυτήν τη χωροδιάταξη παλάμης
που την κοιτούσα εχθές
μαντεύοντας τη διάρκεια από το μήκος
ξεχνώντας πως μόνο στη ροή της μιας στιγμής
αρχίζει και τελειώνει η ζωή μας
. . .

Γιώργος Βέλτσος
-Ποίηση, τ.30-


ΠΟΙΗΜΑ ΓΙΑ ΤΟΝ ΧΡΟΝΟ ΠΛΑΪ ΣΤΗ ΘΑΛΑΣΣΑ
ΙΙ

Ο χρόνος δεν είναι αυτός του ρολογιού
Ο χρόνος είναι άνισος και γεμάτος ενέργεια
σκορπίζεται γύρω απ' τους
ανθρώπους, τον ψάχνουμε ψηλαφιστά με κτύπους και τροχούς όπως
ψηλαφιστά ψάχνουμε το φως και τη μέρα με πόρτες και παράθυρα και δάχτυλα, σπαταλάμε όμως τον χρόνο
στην αλχημεία της συγκράτησης

Στην αλχημεία της επιστροφής ερημώνουμε τον κόσμο.

Γιατί τα πάντα είναι κίνηση και η κίνηση αλλαγή
και ούτε τα χελιδόνια, τα ηλεκτρόνια ούτε το ζωντανό χορτάρι
ούτε οι ρημαγμένες κοινωνίες ούτε η
κηλίδα από υγρασία
που μοιάζει με το κεφάλι της μέδουσας στον τοίχο του εξοχικού
ούτε τα άστρα που εκρήγνυνται ούτε εσύ
είναι πραγματικότητα
έξω από το δίχτυ των σχέσεων που αιωρείται

. . . . . . . .
και τα δίχτυα των σχέσεων
δεν μπορούν να κάνουν τίποτε
με τους κτύπους του ρολογιού που μοιάζουν με λέπια
και σκορπίζονται
στο χορτάρι που παίζουν τα παιδιά

Το χορτάρι μπορεί να διασπάσει έναν πυρηνικό φούρνο
ο άνθρωπος όμως δεν μπορεί ποτέ να αρχίσει πάλι απ' την αρχή

Tobias Berggren
-Σύγχρονοι Σουηδοί Ποιητές-
*μτφ: Βασίλης Παπαγεωργίου


ΤΟ ΒΙΒΛΙΟ ΤΗΣ ΑΝΗΣΥΧΙΑΣ

Δεν ξέρω τι είναι χρόνος. Δεν ξέρω ποιος είναι ο αληθινός τρόπος μέτρησής του, αν υπάρχει κάτι τέτοιο, ξέρω πως η μέτρηση των ρολογιών είναι λανθασμένη: διαιρεί το χρόνο ως προς το χώρο, εξωτερικά. Ο χρόνος των συναισθημάτων ξέρω πως επίσης είναι λανθασμένος: διαιρεί όχι το χρόνο, αλλά την αίσθησή του. Των ονείρων η μέτρηση είναι σίγουρα λάθος: στα όνειρα συναντιόμαστε με το χρόνο άλλοτε με πολύ αργό ρυθμό, κι άλλοτε με φοβερή βιασύνη, κι αυτό που μέσα τους ζούμε είναι γρήγορο ή αργό ανάλογα με τη ροή ενός πράγματος που τη φύση του αγνοώ.

Πολλές φορές, μου φαίνεται πως όλα τούτα είναι ένα μεγάλο σφάλμα και πως ο χρόνος δεν είναι παρά το περίγραμμα που πλαισιώνει κάτι που του είναι ξένο. Στις αναμνήσεις που έχω από το παρελθόν, οι χρόνοι είναι ταξινομημένοι σε επίπεδα, με μία οργάνωση ολότελα παράλογη, κι έτσι με βρίσκω σε κάποιο επεισόδιο των δεκαπέντε βαρύγδουπων χρόνων μου νεότερο από ένα άλλο όπου η παιδική μου ηλικία είναι ακόμη καθισμένη ανάμεσα στα παιχνίδια της.
[....]
Λέτε πως όλα αυτά είναι σκέψεις άχρηστες. Το ξέρω. Θεωρητικές αυταπάτες. Συμφωνώ. Τι είναι όμως αυτό το πράγμα που μας μετράει χωρίς μέτρο και μας σκοτώνει χωρίς να υπάρχει; Αυτές τις στιγμές, που πια δεν ξέρω αν ο χρόνος υπάρχει ή δεν υπάρχει, τον νιώθω σαν άνθρωπο και θέλω να κοιμηθώ.

*μτφ: 'Αννυ Σπυράκου


ΤΡΑΓΟΥΔΑΚΙ

Μεσ’ στο χρόνο που περνάει και μας ενώνει
φεύγει έρχεται η αγάπη δυναμώνει
Μεσ’ το χρόνο που περνάει και μας ενώνει
σαν τα μάτια σου το φως μου, μεγαλώνει

Ευτύχης Ζαρμπ

-η φωτογραφία είναι του Μ.
Τhail., Aug.2008-

...Αν η μεστή ηλικία, που είναι αναμφίβολα
τόσο αχρεία όσο κι η νιότη, δείχνει συνετότερη,
είναι γιατί και μόνο η νιότη καταφέρνει ακόμα να πιστεύει
πως μπορεί να την γλιτώσει από το καθετί, ενώ τα χρόνια
το καλοκατέχουν πως από τίποτα δεν ξέφυγαν

W.H. Auden
*μτφ: Αντώνης Δεκαβάλλες


ΤΡΙΑΝΤΑ ΧΡΟΝΩΝ

Όχι ορατές ουλές,
όχι μετάλλια,
όχι τίτλοι -
όμως το μάτι διαπεραστικό, αδάμαστο
σαν οργή ή σαν έκσταση,
μνήμη ξέχειλη
κι ύπνος ανάλαφρος.
. . . . . . . . .
Μη βιάζεσθε όμως.
Οι μέρες της ζωής μας είναι μετρημένες.

Walter Höllerer
-Συγκομιδή-
*μτφ: Βασίλης Καραβίτης


ΣΑΝ ΧΑΡΤΙΝΟ ΦΙΛΙ

2
Κάθε φορά που ταξιδεύεις σε μια άλλη ηλικία
είναι σα να πρωτοβλέπεις τις κατόψεις του λαβύρινθου
με το μελάνι και το κάρβουνο σημαδεύοντας
το νήμα και τη στάθμη στα εδάφη της ζωής.

Μ' αυτή την τεχνική ξεγελάει ο άνθρωπος το θάνατο.
Η τέχνη είναι απλά ένας τρόπος
ν' αλλάζεις τις πορείες των πραγμάτων.
. . .

Δημήτρης Καλοκύρης
-η λέξη, τ.183-


ΑΥΤΗ Η ΝΥΧΤΑ ΜΕΝΕΙ
...μαύρος μάγκας ο καιρός και μαύρο φίδι

Κατάκοπος αλλά ικανοποιημένος από τον ημερήσιο απολογισμό, ανέβηκε τρέχοντας τη σκάλα. Το ασανσέρ ήταν σταματημένο σε κάποιον όροφο κι αυτός βιαζόταν να προλάβει το νυχτερινό δελτίο. Πάλι είχαν ζητήσει την άποψή του για τις βραδυνές ειδήσεις και ήταν βέβαιος ότι θα επανελάμβαναν τις δηλώσεις του και στα τελευταία δελτία της μέρας. Είχε γίνει περιζήτητος τον τελευταίο καιρό - προσκλήσεις, συνεντεύξεις, δηλώσεις, ομιλίες, ταξίδια, είχαν περιορίσει σημαντικά τον ελεύθερο χρόνο του, αλλά η απόφασή του ήταν συνειδητή. Τον γοήτευε η επαγγελματική και κοινωνική επιτυχία του, μπορούσε να αναστείλει για λίγο την προσωπική του ζωή - είμαι τόσο νέος! Άφησε την τσάντα του στο πάτωμα και χύθηκε στον καναπέ. Με το δεξί του χέρι αναζήτησε το κοντρόλ και με το αριστερό χαλάρωνε τη γραβάτα του.

Για άλλη μια φορά καμάρωσε τον εαυτό του. Άψογος σε όλα, εμφάνιση, διατύπωση, άρθρωση, ακόμα και το τσουλούφι που, δήθεν, είχε ξεφύγει κι έπεφτε στο μέτωπό του. Ήταν μια ιδέα της τελευταίας στιγμής, να πειραματισθεί με μια πιο χαλαρή εικόνα - διάβολε! είμαι πολύ νέος, είπε φωναχτά και χαμογέλασε αυτάρεσκα για όσα είχε καταφέρει λίγο μετά τα τριάντα του. Τότε πρόσεξε το σημείωμα πάνω στο τραπέζι. Η Ερμιόνη, σκέφθηκε με τύψεις... θα πέρασε την ώρα που έλειπα, ξέχασα να της πω ότι μου έτυχε κάτι απρογραμμάτιστο. Δεν είχε κουράγιο ούτε ν' απλώσει το χέρι του για να πιάσει το γαλάζιο χαρτάκι... ένα από τα γλυκά της σημειώματα θα είναι, ήταν η τελευταία του σκέψη πριν παραδοθεί σ' έναν βαρύ ύπνο, έτσι όπως ήταν, πάνω στον καναπέ.

...Το εφεδρικό ξυπνητήρι πλάι του χτυπούσε από ώρα, αλλά αυτός αποφάσισε να του δώσει σημασία μόνον όταν η προοδευτική ένταση του ήχου του, έγινε ανυπόφορη. Με κλειστά μάτια άπλωσε το χέρι του για να το σταματήσει αλλά η αφή του δεν αναγνώρισε το αναμενόμενο υλικό. Άνοιξε τα μάτια του ξαφνιασμένος και η σίγουρη αίσθηση της όρασης επιβεβαίωσε την αμφίβολη της αφής. Σωροί από γαλάζια χαρτάκια είχαν σκεπάσει τα έπιπλα και είχαν πλημμυρίσει το δωμάτιο. Το φως του πρωινού χειμωνιάτικου ήλιου που διαπερνούσε την μπαλκονόπορτα έκανε το δωμάτιο να μοιάζει με ακύμαντη φθινοπωρινή παραλία. Αν ο τρόμος του δεν ήταν τόσο αληθινός, τόσο όσο και τα χαρτάκια κι ο ήχος του ξυπνητηριού που συνέχιζε να χτυπάει, θα νόμιζε πως έβλεπε όνειρο. Κύτταξε το ρολόι στο χέρι του και ο τρόμος του έγινε πανικός. Η ώρα είχε πάει εφτάμιση και είχε κοιμηθεί είκοσι χρόνια.

ΦΥΛΛΟ

Δες, είμαι όπως εκείνο το φύλλο
που κρατιέται ακόμα
στο γυμνό κλαρί.
Διώξε με...
Μη λυπάσαι.
Πάνω σου ακτινοβολεί
της ωριμότητας
το πάθος
που σε κρατά
για μένα
με πείσμα παιδικό.
Πες μου Αντίο.
Δεν πειράζει.
Ο θάνατος δεν είναι τίποτα.
Το δύσκολο είναι να σε χάσω.

Umberto Saba
-Terra Amatissima-
*μτφ: Ευριπίδης Κλεόπας


ΑΝ ΕΙΝΑΙ Ο ΚΑΙΡΟΣ ΝΑ ΦΥΓΩ

Αν είναι ο καιρός να φύγω
ας φύγω καθώς πρέπει.
Αν είναι η μοίρα μου γραμμένη
από τι στ' αλήθεια θα ξεφύγω.

Με παρακάλια και με κλάψες
τίποτε δεν βγαίνει
εκείνος που με ξέρει
απέξω κι από μέσα
στην πλαϊνή γωνιά θα περιμένει.

Αν είναι ο καιρός να φύγω
ας φύγω καθώς πρέπει.

Μιχάλης Πιερής
-Μπιλιέτο, τχ.7/8-


ΟΙΚΕΙΟΤΗΤΑ

Περπατά μαζί μου στην εξώπορτα, η οποία έχει μείνει ανοιχτή όλη αυτή την ώρα. Η πόρτα που αυτό το πρωί άφηνε να μπουν μέσα φως και φρέσκος αέρας και ήχοι από το δρόμο, όλα τα οποία εμείς δεν είχαμε προσέξει. Κοιτάω έξω και, Χριστέ μου, υπάρχει αυτό το λευκό φεγγάρι που κρέμεται στον πρωινό ουρανό. Δεν μπορώ να σκεφτώ πότε έχω δει κάτι πιο αξιοπρόσεκτο. Αλλά φοβάμαι να το σχολιάσω. Πραγματικά. Δεν ξέρω τι μπορεί να συμβεί. Μπορεί ακόμα και να ξεσπάσω σε δάκρυα. Μπορεί να μην καταλάβω ούτε μια λέξη απ' ό,τι πω.

Λέει, Ίσως να ξανάρθεις κάποτε, ίσως όχι. Αυτό θα περάσει, ξέρεις. Σύντομα θα αρχίσεις να νιώθεις άσχημα πάλι. Ίσως να γίνει μια καλή ιστορία, λέει. Αλλά δεν θέλω να το ξέρω αν όντως γίνει έτσι.

Τη χαιρετώ. Δε λέει τίποτα άλλο. Κοιτά τα χέρια της, και μετά τα βάζει στις τσέπες του φορέματός της. Κουνά το κεφάλι της. Μπαίνει μέσα πάλι, και αυτή τη φορά κλείνει την πόρτα.

Φεύγω περπατώντας στο πεζοδρόμιο. Μερικά παιδιά παίζουν με μια μπάλα στο τέρμα του δρόμου. Αλλά δεν είναι τα παιδιά μου, ούτε τα δικά της. Υπάρχουν παντού κάτι φύλλα, ακόμα και στα λούκια του υπονόμου. Σωροί φύλλων οπουδήποτε κοιτάξω. Πέφτουν από τα κλαδιά καθώς περπατώ. Δεν μπορώ να κάνω βήμα χωρίς να βάλω τα παπούτσια μου μες στα φύλλα. Κάποιος πρέπει να φιλοτιμηθεί εδώ. Κάποιος πρέπει να πάρει μια τσουγκράνα και να το φροντίσει.

Raymond Carver
-η λέξη, τ.170-
*μτφ: Νίκος Κούτρας


ΜΗΝ ΤΟ ΠΕΙΣ ΤΟ ΑΝΤΙΟ

Μην το πεις

μην το πεις το αντίο
Άλλο πλοίο για μένα δεν έχει
Και μπορεί να φανεί σαν αστείο
μα σαν φεύγεις εσύ, όλο βρέχει

Μην το πεις

μην το πεις το αντίο
Είναι δύσκολη κι άπονη λέξη
Μοιάζει η νύχτα με μπόρα και κρύο
που η μέρα ποτέ δε θα φέξει

Μη μου πεις

μη μου πεις πως τελειώσαν
όσα δώσαν πνοή στη ζωή μου
Χίλιοι δυο, χίλια δυο με προδώσαν
και φοβάται και τρέμει η ψυχή μου

Χρήστος Νικολόπουλος / Λευτέρης Παπαδόπουλος
(με τον Δημήτρη Μητροπάνο)

Το καλοκαίρι κοντεύει να τελειώσει. Η Νανά, κουρασμένη, με εγκατέλειψε. Διαισθάνομαι ότι απλώς βρήκε μια πρόφαση. Αλλά πώς να μην της δώσεις και δίκιο;

Για άλλη μια φορά, σκέφτομαι τη βιβλιοθήκη μου σαν να καταστράφηκε σε μια πυρά χωρίς φλόγες. Όλα αυτά τα βιβλία που υπήρξαν όνειρο, σκέψη και γραφή σε όλες τις γλώσσες και σε καμία, Μια αληθινή ντεσπεράντο.

Σκέφτομαι πως, αν είχα συναντήσει αυτή την ιστορία, τη δική μου, σε κάποιο από τα βιβλία για τα οποία γράφω κριτική, δεν θα ήμουν επιεικής με το συγγραφέα.

Όσο κρατά η Μνήμη μας
Υπάρχουμε
Εάν ξεχάσουμε
Σα φύλλα,
Αμνήμονες, θα ξεραθούμε

Έλενα Ψαραλίδου


ΤΟ ΕΝΔΥΜΑ ΟΡΙΖΕΙ

Κούκλα μνήμη
που γυρίζεις ανάποδα να κλάψεις
κι ανάποδα για να γελάσεις
απόψε πάλι θα σε αγαπήσω με χεράκια μαλακά
στη σοφίτα του φόβου μου μαζί θ' ανεβούμε
να διαλέξεις μες στις κασέλες όποιο φουστάνι σου παλιό
θα γυρίσω την πλάτη μη δω το γυμνό σου
και το βάλω στα πόδια ή βάλω τα κλάματα
κι όταν πανέτοιμη
στο κρεβάτι μας θα σε αποθέσω δόλωμα ονείρου.

Ερρίκος Μπελιές
-η λέξη, τ.94-


ΜΟΝΗ ΕΣΥ

Κοντά μου μόνη εσύ, κοντά στο στήθος μου'
μόνη η καρδιά σου, μοναχό το χέρι σου
με βοηθάει να βαδίσω' το βλέμμα σου μονάχο
μου φέρνει λίγο φως μέχρι τον ίσκιο
της θύμησης' τι γλύκα
το αντίο μας, τι χαρά... Ρόδινος ο ουρανός,
το δάσος πράσινο κι είμαστε πεθαμένοι,
μαζί κι οι δυο στη μοναχή μου μνήμη.
Κοντά μου μόνη εσύ, κοντά στη λήθη,
πέρα εκεί που το χιόνι, το ηχηρό
χιόνι της Γκουαδαράμας, ανάμεσα στα πεύκα
γονατιστό σε κράζει'
εκεί όπου το σιωπηλό αχνάρι
του αγγέλου σέρνει πίσω του το βήμα'
εκεί όπου τα σκουπίδια...
είμαστε μοναχοί για πάντα' κι είμαστε
πίσω από την καρδιά, τη μνήμη,
τον άνεμο, το φως, τις λέξεις,
μαζί κι οι δυο στην μνήμη μου τη μόνη.

Leopoldo Panero
*μτφ: Ηλίας Ματθαίου
-Σύγχρονη Ισπανική Ποίηση-


ΙΝΔΙΚΤΙΩΝΟΣ ΚΥΚΛΟΙ ΕΝΝΕΑ

...η μνήμη λοιπόν αυτής της παρέας έμεινε χλωρή μέσα μου, παρ' όλα τα βιτριόλια που έριξαν στο πρόσωπό της οι καιροί με τα γυρίσματά τους. [....]
Είναι στιγμές που περιμένεις να σε ευλογήσει ο Θεός να θυμηθείς τα πράγματα που αποτελούν τα αντιστηρίγματα της ύπαρξής σου και του βίου σου, γνωρίζοντας πως οι άλλοι άνθρωποι που συναπαντήθηκες μαζί τους στη ζωή σου, θα ήτανε αρκετό να υπάρξουν εσαεί, αρκεί να τους συγκρατούσες μέσα στη διαδικασία της ανάμνησης. Γιατί αυτό είναι το πιο μεγάλο δώρο: όχι το να περιμένεις από τον άλλο μια συμπόρευση, έναν σχολιασμό, μια κατανόηση, αλλά το να μπορέσεις μέσα από τις σχέσεις σου μαζί του, μαζί με τον οποιονδήποτε άλλο, να πετύχεις την δηλοποίηση της ιερότητας των χρονικών στιγμών που πέρασαν ή που θα 'ρθουν, και που θα είναι χτισμένες πάνω στη σημερινή τους επικαιρότητα και τη φυσική τους ασυμμετρία.

Θ.Δ. Φραγκόπουλος
-η λέξη, τ.107-


ΤΑ ΠΕΡΙΤΤΑ

Ό,τι περίσσευε γλυκιά ήταν νύχτα
σκοτάδι κι έπλεκε μέσα μου δίχτυα
Κι εγώ τ’ αγκάλιαζα κι ονειρευόμουν
πως ήμουν τ’ άστρο μου και γιατρευόμουν

Ό,τι περίσσευε βαριά ήταν σκόνη
ζωή που σκέπαζε άδειο σεντόνι
σκουριά που έντυνε αργά το σώμα
φωνή αιχμάλωτη σε ξένο στόμα

Ό,τι περίσσευε τ’ άφησε η μνήμη
μαζί του έκλεισε για πάντα ειρήνη...

Θέμης Καραμουρατίδης / Παρασκευάς Καρασούλος
(με τον Μάριο Φραγκούλη)

ΤΟ ΤΡΑΓΟΥΔΙ ΤΗΣ ΜΑΡΙΑΣ ΝΕΦΕΛΗΣ
(Ο Άγιος Φραγκίσκος της Ασσίζης)

Μη ματαιοπονείτε.
Με την ομορφιά μου εγώ
θα καταργήσω την έννοια του βιβλίου'

θα επινοήσω τα νέα λουλούδια
και θα τα δρέψω από τα σπλάχνα μου
και θα στέψω βασιλιά στην κόχη των μηρών μου
το δημόσιο ρόδο.

απ' αυτό θα πνεύσει ο άνεμος
της αληθινής αγνότητας
όπου λίγοι θα επιζήσουν άνθρωποι

Οδυσσέας Ελύτης
-Μαρία Νεφέλη-


ΕΛΕΥΘΕΡΗ ΕΝΩΣΗ

Η γυναίκα μου με γοφούς μικρού πλοίου
Με γοφούς πολυελαίου και με φτερά σαΐτας
Και με μίσχους φτερών άσπρου παγονιού
Και ζυγαριάς ανευαίσθητης
Η γυναίκα μου με γλουτούς από αμμόπετρα κι αμίαντο
Η γυναίκα μου με γλουτούς ράχης του κύκνου
Η γυναίκα μου με γλουτούς της άνοιξης
Με αιδοίο γλαδιόλας
Η γυναίκα μου με αιδοίο φλέβας χρυσού κι ορνιθορύγχου
Η γυναίκα μου με αιδοίο φύκια και καραμέλες του παλιού καιρού
Η γυναίκα μου με αιδοίο καθρέφτη

André Breton
*μτφ. Νάνος Βαλαωρίτης
-Εγκόλπιο Ερωτικού Λόγου-


ΤΟ ΠΟΤΑΜΙ

...είχα εξαφανιστεί παραμένοντας εκεί, σαν σ' ένα τίποτα, μετέωρος και περιφερόμενος. Βρισκόμουν σ' έναν οποιοδήποτε δικό μου τόπο, που ήταν διαφορετικός σε σχέση με τον προηγούμενο: ένα φαράγγι μέσα στα βουνά με αραιά ελαιόδεντρα, και άγριους θάμνους που ανθίζουν όταν έρχεται ο καιρός τους. Κάθε τόσο αναλογιζόμουν το αιδοίο σου, και το έβλεπα ααν να ήταν ένταγμένο στο τοπίο: τη μικρή κλειτορίδα κρυμμένη κάτω από τα μεγάλα χείλη, ντροπαλή σαν κάποια ανθρωπάκια που βγαίνουν στο κατώφλι του σπιτιού τους με το φόβο του ταχυδρόμου που χτύπησε το κουδούνι, κι ύστερα την πλατιά σου ήβη, να απλώνεται σαν δεντράκι μέχρι την αρχή της κοιλιάς.[...]

Η ανάμνηση του αιδοίου σου (συγχώρεσέ μου την ωμή επιμονή στην ανατομική λεπτομέρεια) ξεδιπλώθηκε, αν μπορώ να το πω έτσι, ξαφνικά μπροστά μου, ίσως μ' έναν ανευλαβή τρόπο, δεν το αρνούμαι, δεδομένου του ιερού αν και εγκαταλελειμμένου τούτου τόπου. Και, αντίθετα από ό,τι ο Καζαντζάκης, κατάλαβα πως δεν ήμουν ελεύθερος. Το αντίθετο, ήμουν φυλακισμένος του εαυτού μου. Και κυρίως, δεν ήμουν πια νέος, ή τουλάχιστον τόσο νέος όπως όταν σε γνώρισα. Είχα όμως την αίσθηση ότι καταλάβαινα περισσότερα πράγματα, πολύ περισσότερα πράγματα. Είναι περίεργοι κάποιοι συλλογισμοί: για παράδειγμα, το ότι το αιδοίο σου δεν ήταν μόνο ένα είδος δίνης στην οποία θα ήθελα να επιστρέψω, αφού υπήρξε τόπος άφατης ηδονής (πολύ εύκολο), αλλά πραγματικά ένας πιθανός δρόμος επιστροφής στο αμνημόνευτο, στις πηγές του κόσμου...

Antonio Tabucchi
-Δύο ελληνικά διηγήματα-


ΖΗΤΩ ΤΑ ΛΑΪΚΑ ΚΟΡΙΤΣΙΑ

Βαρέθηκα πια τις ψαγμένες
με τα κασκόλ στον Ιανό,
τις βαθυστόχαστες κουβέντες
το άδειο βλέμμα στο κενό

Που λένε ναι, και είναι ίσως
όχι, τις πιο πολλές φορές
Για τη χαρά νοιώθουνε μίσος
θέλουν να δείχνουν σοβαρές

Ζήτω λοιπόν τα κοριτσάκια
με τα οξυζενέ μαλλιά
τα κατακόκκινα χειλάκια
που ξέρουν λίγα και καλά

Ζήτω τα λαϊκά κορίτσια
με το βαθύ το ντεκολτέ
που στα αγόρια λένε όχι
από σπανίως ως ποτέ

Των σοφών τη σοφία, αναιρεί το αιδοίο
Κολωνάκι-Μπουρνάζι, σημειώσατε δύο

Παντελής Αμπαζής

ΑΥΤΟΝΟΜΑ ΧΕΡΙΑ

στο σκοτάδι
πιασμένοι χέρι χέρι
κι η οθόνη μπροστά

σε χαϊδεύω με τον αντίχειρα
σημαίνει "μ' αρέσεις" "νιώθω όμορφα"

σφίξιμο δυνατό των χεριών: μια βίαιη σκηνή
στο έργο

ο δείκτης μου χαριεντίζεται στην παλάμη σου;
νόημα κρυφό: "θέλω παιχνίδια"
...
Σάκης Σερέφας
-Λεζάντα για μια φωτογραφία-


ΣΑΛΑ ΚΙΝΗΜΑΤΟΓΡΑΦΟΥ

Σειρά δεκάτη τρίτη. Κάθισμα 3. Το ξέρεις
πως είμαι εδώ σαν πάντα. Και πως σε περιμένω.
Μέσ' από δάσος σκούρο γεμάτο ψευδαισθήσεις
θα 'ρθείς από μια δέσμη νεκρομαντείας φερμένος
ή απ' όνειρο θλιμμένο των ματιών μου
όπου ανασαίνεις λάμπα τρεμουλιαστή στης νύχτας
το βαθουλό σακούλι, έρωτα εσύ, έρωτά μου.
Θα φτάσεις πάνω στην κραυγή του ινδιάνου
πριν απαγάγουν την ξανθιά ηρωίδα.
Βιάσου, μπορείς να το εμποδίσεις.
...
Pablo Garcia Baena
-Σύγχρονη Ισπανική Ποίηση-
*μτφ: Ηλίας Ματθαίου


ΚΑΡΦΙΤΣΑ ΣΤΟΝ ΑΧΥΡΩΝΑ

Έξω ήταν χειμώνας αλλά ούτε που σκέφτηκε να φορέσει το παλτό του. Το πέρασε αφηρημένος στο χέρι του και κατευθύνθηκε αργά προς την έξοδο ελπίζοντας να είχε εκτιμήσει σωστά. Στην πραγματικότητα, ήξερε πως δεν είχε κάνει λάθος. Ήταν αρκετά εκπαιδευμένος και μπορούσε να διακρίνει ένα αφηρημένο βλέμμα, που τυχαία στέκεται πάνω του, από ένα επίμονο που τον στοχεύει. Μπορούσε ακόμα να διακρίνει και την λεπτή διαφορά μεταξύ ενός βλέμματος επιθυμίας και ενός βλέμματος ενδιαφέροντος. Αυτή τη φορά, θα στοιχημάτιζε πως "το βλέμμα" ποντάριζε και στα δύο. Αμοιβαίον... Η σύμπτωση, άλλωστε, να έχουν επιλέξει κι οι δυο αυτή την ταινία, σ' αυτή την αίθουσα, δεν σημειολογούσε ερωτική αναζήτηση, πολύ περισσότερο τυφλή ερωτική αναζήτηση. Του άρεσε αυτό, θυμήθηκε το στίχο από το σονέτο ενός ισπανού ποιητή, που διάβασε χθες σε μια ανθολογία-έκπληξη. "Η καρφίτσα που σπάνια βρίσκεται σε αχυρώνα". Λες; αναρωτήθηκε και στάθηκε για ν' αλλάξει το χέρι που κρατούσε το παλτό του - πρόσχημα για να κυττάξει δήθεν αδιάφορα πίσω του. "Το βλέμμα" τον παρακολουθούσε σταθερά και η στάση που έκανε, τους έφερε πλάι πλάι. Μαζί ανέβηκαν τη σκάλα και στο τελευταίο σκαλοπάτι "το βλέμμα" τού χαμογέλασε. Κι αυτό του άρεσε, δεν ήταν ένα από τα συνηθισμένα νεύματα του δικού τους κώδικα επικοινωνίας. Ξανάφερε στο νου του το στίχο κι απόρησε με τον εαυτό του που ένιωθε τόσο αμήχανος, τόσο άτολμος. Βγήκε στο πεζοδρόμιο προσπαθώντας να ξεπεράσει την αδυναμία του... λίγο ακόμα και θα τους κατάπινε η Αθήνα. Πριν προλάβει ν' απελπιστεί μ' αυτή την ιδέα, "δεν θα φορέσεις το παλτό σου;" άκουσε να του λέει, και παίρνοντάς το από το χέρι του, του το κράτησε και τον βοήθησε να το φορέσει. Το επόμενο λεπτό κατέβαιναν συζητώντας την Βασιλίσσης Σοφίας και πριν φθάσουν στην Ξενίας είχαν κιόλας ευχαριστήσει - ο καθένας για λογαριασμό του - την τύχη τους που είχαν βρει την "καρφίτσα που σπάνια βρίσκεται σε αχυρώνα"...

Ιωάννα Μοάτσου-Στρατηγοπούλου


ΤΟ ΚΑΛΟΚΑΙΡΙ ΘΑ 'ΡΘΕΙ

Το καλοκαίρι θα 'ρθεί στην ταράτσα του Βοξ
η Μελίνα θα παίζει την Στέλλα
Ραντεβού θα σου δίνω στα σκαλιά του Εκράν
να κοιτάμε τις νύχτες την Μανιάνι γκρο-πλαν
καρφωμένη με δέκα σαΐτες

Mama Roma, σαν εσένα κι εγώ
με την τσάντα στους ώμους να παίρνω τους δρόμους
Θα σφυρίζω τραγούδια και με γέλιο βραχνό
το κορμί μου θα δείχνω στη φωτιά θα το ρίχνω
Φύγε Στέλλα, θα μείνω εγώ

Το καλοκαίρι θα 'ρθεί, στο Ηρώδειο φως
πού και πού μια ορχήστρα στην Αίγλη
Ραντεβού όπως πέρσι στο Μουσείο μπροστά
θα γυρεύουμε θέση,

με τα μάτια κλειστά
τη ζωή μας να δούμε απ’ τη μέση

Σταμάτης Κραουνάκης / Λίνα Νικολακοπούλου
(με την Χριστιάνα)

ΔΙΑΙΡΕΣΗ

Οι άνθρωποι είναι διαιρεμένοι
γιατί ο θεός δάχτυλο
που λεγόταν Ένα
ένιωθε μοναξιά
κι έτσι έφτιαξε για τον εαυτό του έναν αδελφό σαν κι αυτόν

που λεγόταν Άλλο Ένα

τότε ήταν κι οι δυο μόνοι

έτσι έκαν' ο καθένας για τον εαυτό του τέσσερις άλλους
όλοι δίδυμοι

ύστερα φοβήθηκαν ότι
ο ένας τον άλλον θα χάσει
και θ' απομείνουν μόνοι

κι έφτιαξαν δυο χέρια
για να πιαστούν

αλλά τα χέρια αποχωρίστηκαν

κι έτσι έφτιαξαν δυο μπράτσα για τα χέρια

είπαν Ανάμεσα στα δυο τα μπράτσα
είναι πάντα μια καρδιά

κι η καρδιά θα είναι για όλους εμάς
...
W.S. Merwin
*μτφ: Kατερίνα Αγγελάκη-Ρουκ
-Σύγχρονοι Αμερικανοί Ποιητές-


ICTUS
...
Αργότερα, μετά τον απογευματινό μας βουβό περίπατο,
καθισμένοι ο ένας απέναντι στον άλλο
σ' αυτό το θλιβερό δωμάτιο
με τους ξεφτισμένους τοίχους
και τα κορνιζαρισμένα φωτοστέφανα
δίνουμε τέλος στην αμήχανη τελετουργία:
το μοναδικό κερί ανάβει
- η αριθμητική του σώματος δεν έχει πια σημασία -
και σβήνει βιαστικά
απ' την ασθενική ανάσα,
προτού ο άνεμος προλάβει
να εκδικηθεί τον αδέξιο μορφασμό.
...
Χάρης Βλαβιανός
-Adieu-


ΤΟ ΔΑΣΟΣ ΤΩΝ ΨΕΥΔΑΙΣΘΗΣΕΩΝ

Μια μέρα τον άκουγα που μιλούσε με συναδέλφους του για μαθηματικά, για τη σοφία των αριθμών, για το σύμπαν. Χωρίς να καταλαβαίνω τα πάντα, μάντευα το νόημά τους. Και δεν ξέρω αν ταίριαζε στην ώρα να πω εκείνο που είπα, μα το είπα πριν σχεδόν τ' αποφασίσω. "Οι αριθμοί μέσα μου, από το ένα ως το μηδέν - έτσι το είπα - , είναι πολύ καθαροί κι αλληλένδυτοι' ο ένας σχηματίζεται από τον άλλον, και συνάμα ο ένας στέκεται εδώ, ο άλλος εκεί, (παρίστανα με τα χέρια μου διάφορα επίπεδα), και κάνουν άπειρους συνδυασμούς... Είναι σα μια πολιτεία" πρόσθεσα, αλλά δεν με ικανοποίησε η παρομοίωση' "Σαν ένα τέλειο σχέδιο", προσπάθησα να αποδώσω καλύτερα την εικόνα που είχα για τους αριθμούς - μα παραιτήθηκα.

Ζυράννα Ζατέλη
-Στην ερημιά με χάρη-


ΕΝΑ ΚΙ ΕΝΑ

Ένα κι ένα κάνουν δύο, λένε μες στο καφενείο
Μα εγώ,
εγώ με σένα, ένα κι ένα κάνουν ένα

Ένα κι ένα κάνουν δύο, λένε στο μηχανουργείο
Μα εγώ,
εγώ με σένα, Θε μου, γίνομαι κανένα

Νίκος Παπάζογλου / Μανώλης Ρασούλης
(με τον Νίκο Παπάζογλου)

Που διψώ ένα στόμα να μου πει: ουρανός, και να
πλεύσουμε μαζί στο δέλτα των ελπίδων...

Οδυσσέας Ελύτης


ΚΑΤΑΠΟΝΤΙΣΜΟΣ

...καίγομαι καθώς σε κοιτώ
Φοβάμαι κι όμως το ελπίζω
πρέπει να σε παρασύρω
πρέπει να μ' ανατινάξεις
μαζί, σαν ένα μετέωρο,
ως τον ουρανό
κι ύστερα αργά αποφόρια φτερών
μετά τη συνουσία
πέφτοντας
να καταποντισθούμε

Γ.Ξ. Στογιαννίδης


ΤΟ ΘΕΑΤΡΟ ΤΗΣ ΕΛΠΙΔΑΣ

Λόγω του γυαλιού
απολαμβάνω τον απαλό ήχο της βροχής
τη νεκρική σιγή της μοναξιάς
να απομακρύνεται ανάλαφρα
πλημμυρίζοντας σταγόνα τη σταγόνα το δρόμο.
Φανταστικοί εραστές παραταγμένοι πάνω απ’ το κρεβάτι
περιμένουν το κάλεσμά μου.
Το βιβλίο για τους Έλληνες ήρωες
φώτισε αυτή τη μοναχική νύχτα.
Μιλώντας με τρόπους που δεν καταλαβαίνω
ανοίγουν τους τρυφερούς τους μηρούς
και σπάνε το φράγμα της λέξης και του σύμπαντος.

Φαντάστηκα πως σήμερα σε βρήκα
να τριγυρνάς στις σκιές ενός φτωχοσόκακου.
Παρά τη δυσοσμία των λυμάτων
ένα άρωμα σαν αυτό
που έμενε στον αέρα μετά τον έρωτά μας
μ’ έκανε να σταματήσω, ξυπνώντας με απότομα,
πίσω στο κρεβάτι μας
μέσα σου, πλάι σου,
ανασαίνοντάς σε.

Φυσικά, δεν ήσουν εσύ,
τη στιγμή που σήκωσες το βλέμμα σου
πρόσωπο ρυτιδιασμένο και πρησμένο
πραγματικότητα σκληρή και βασανιστική
μ’ έσπρωξε στον δραστήριο συνωστισμό
του δρόμου.

Είναι στιγμές σαν αυτή,
όταν το θέατρο της φαντασίας και της ελπίδας
με ξεγελά με σκέψεις πως ό,τι
συνέβη δεν ήταν αληθινό
μόνο μια δραματική σκηνή
και γρήγορα, σε λίγο, η αυλαία θα πέσει
και θα φύγουμε μαζί
χέρι χέρι
γκρινιάζοντας σαν τους άλλους
ότι δεν μας έπεισε το τέλος.

Vincent James Turner
*μτφ: Ιωάννα Μοάτσου-Στρατηγοπούλου

ΚΑΘΩΣ ΠΛΗΣΙΑΖΕ Ο ΑΥΓΟΥΣΤΟΣ

Την πάτησε μεγαλοπρεπώς, σαν ηλίθιος. Ξεκίνησε να 'ρθει εδώ, αλλά τι ήρθε να κάμει, ποιος ο σκοπός του; Όμως, αυτό δεν τον χαρακτήριζε πάντα, δεν τον έτρωγε πάντα, η έλλειψη στόχου κι η απουσία σκοπού; Κι άντε να το ξαναπεί άλλη μια, να πείσει τον εαυτό του, ο έρωτας θέλει να ξέρεις τη ρότα, θέλει κουμάντο γερό. Αλλά η ζωή του ανοησία και τρέλα, κι ως πού θα τον οδηγούσε, έπρεπε να βρει απόψε μια λύση πρώτα με τον εαυτό του, να πάψει επιτέλους να τον παραμυθιάζει, να πάψει να τον αποκοιμίζει με ψέματα.

Αν ήταν νηστικός και πένης, αν ήταν οδοιπόρος στην μπόρα, αν ήταν ναυαγός σωσμένος σ' ερημονήσι και παρά τη θέλησή των στοιχείων, χειρότερα όχι, δε θα βασανιζότανε. Θα υπήρχε πάντα μια δύναμη, ένα κάτι να τον κρατήσει, μια δύναμη αυτοτροφοδοτούμενη από το μυαλό ή από την ψυχή του, όμως θα κράταγε.

Μόνη του ελπίδα τώρα να πάψει να σκέφτεται.

Πέτρος Αυγερινός


ΤΟΥ ΕΡΩΤΑ Η ΠΝΟΗ

Όποιος δε θέλει ν' αγαπήσει θα χαθεί
θα πληγωθεί δε θα 'χει τρόπο να γλυτώσει
Η μόνη ελπίδα στη ζωή
είναι του έρωτα η πνοή
ένα αεράκι που φυσάει βράδυ πρωί

Χρήστος Νικολόπουλος / Άρης Δαβαράκης
(με τον Κώστα Μακεδόνα)

Είμαι ευτυχής που φίλησα πολλές γυναίκες,
που μάδησα άνθη, που κυλίστηκα στη χλόη την απαλή'

Σεργκέι Γιεσένιν
απόδοση: Γιάννης Ρίτσος

ΤΟ ΒΡΑΔΥ

Τι ήταν αυτή η ξαφνική ευτυχία

Άναβαν φώτα στις βεράντες κι η ψυχή μου
ανέμιζε στα ολάνοιχτα παράθυρα
μ' ένα προχώρημα της άνοιξης
δειλά μες στο αθέατο καλοκαίρι

Τότε κατάλαβα τη νιότη μου ν' ανοίγει
σαν τα λουλούδια και τους στίχους να καρπίζει
κήποι και ποιήματα ποτιστικά πλημμύρα

όχι καρδιά μου τόση ευτυχία

Νίκος-Αλέξης Ασλάνογλου
-Ποιήματα για ένα καλοκαίρι-


ΜΙΑ ΜΕΡΑ
...
Μια μέρα θα σου γράψω ένα ποίημα που θα μιλάει μόνο για το χάδι στο δέρμα σου
και θα μεταφράσει τη ματιά σου σε λέξεις.
Χωρίς συγκρίσεις, χωρίς μεταφορές, μια μέρα θα γράψω ένα ποίημα που θα έχει το άρωμά σου,
ένα ποίημα με τους παλμούς της καρδιάς σου, με τη συνθλιπτική περίπτυξη των χεριών σου.
Μια μέρα θα σου γράψω ένα ποίημα, το τραγούδι της ευτυχίας μου.

Dario Jaramillo Ajudelo
*μτφ: Ρήγας Καππάτος


ΑΛΛΗ

Τελευταία όλο και φεύγω από τη ζωή των άλλων, έχοντας ανακαλύψει ότι πραγματικά ευτυχισμένη είμαι μόνο όταν είμαι μόνη μου. Στη δική μου αποκλειστική ζωή. Των δικών μου ωρών και συγκινήσεων, ενός δικού μου ρόλου. Ακόμα και οι πιο στενοί φίλοι μου βρίσκονται κάπου στην περιφέρεια, μακρυά από αυτό εδώ το δικό μου απομονωμένο κέντρο.
...
Φαίνεται ότι δεν υπάρχει τίποτα πιο δύσκολο από το να μεγαλώσει κανείς. Και, ακόμα πιο δύσκολο από το να μεγαλώσει κανείς χωρίς να κατακαθίσει το πρόσωπό του, και η ψυχή του σε γερασμένες γραμμές πίκρας, παραπόνων εξωπραγματικών, για χαμένες ευτυχίες, που ποτέ δεν υπήρξαν.

Νανά Ησαΐα


H EYTYXIA EINAI AYTO

Ό,τι ζήσαμε πια είναι σχήμα κλειστό
ό,τι χτίζουμε σκορπάει στον άνεμο
Έτσι είναι γραφτό,
η ευτυχία είναι αυτό που περιμένουμε να 'ρθεί

Μα κάτι ζωντανούς μας κρατά
κι είναι μόνο ένα βήμα, ένα βήμα πιο πέρα
που ο αέρας της πόλης αλλάζει ξανά,
τα χιόνια λιώνουν γιορτάζει η μέρα
...
Ό,τι ζήσαμε πια είναι σχήμα κλειστό
ό,τι χτίζουμε σκορπάει στον άνεμο
Μα άσε ένα φως ανοιχτό,
η ευτυχία είναι αυτό, που περιμένουμε να 'ρθεί

η ευτυχία είναι αυτό, που περιμένουμε να 'ρθεί

Μανώλης Φάμελλος

ΣΤΟΝ ΛΟΥΤΗΡΑ

Ολόγυμνα τα σώματά μας στους ατμούς,
ο υδραυλικός δεν έφτιαξε ακόμη
καλά τη βρύση'
σ' έψαχνα με τα μάτια μου
στις άδηλες λεπτομέρειες,
σχεδόν ψηλαφητά'
μ' έψαχνες με τα μάτια σου υγρά
στις ανεπαίσθητες γωνιές'
μια ελάχιστη επαφή ακόμη
στους ατμούς,
το δυνατό φως,
"μη με κοιτάζεις έτσι" -
oλόγυμνοι και πλήρεις
μέσα στους ατμούς.

Δημήτρης Δούκαρης


ΕΝΩΝΟΝΤΑΙ ΓΥΜΝΑ

Δυο σώματα που ενώνονται γυμνά,
μόνα στην πολιτεία που κατοικούνε τα άστρα,
εφευρίσκουν ακατάπαυστα την επιθυμία.
Δε βλέπονται όταν αγαπιούνται,
ωραία ή φρικτά φλέγονται σαν δυο κόσμοι
που συναντιούνται στον ουρανό κάθε χίλια χρόνια.
Μόνο στο λόγο, ανώφελο φεγγάρι, βλέπουμε
πώς είναι τα δυο σώματά μας όταν αγκαλιάζονται,
ενώνονται, φτύνουν, μαζεύουν, βράχοι που καταστρέφονται,
αστέρια που μισούνται, αυτοκρατορίες που προσβάλλονται.
Θωπεύονται εφήμερα μέσα σε χίλιους ήλιους
που θρυμματίζονται, φιλιούνται ως με τα βάθη,
πηδάνε σαν δυο λευκά δελφίνια την ημέρα,
σαν μια και μόνη πυρκαγιά διασχίζουνε τη νύχτα.

Jorge Gaitan Duran
*μτφ: Ρήγας Καππάτος


ΤΟ ΔΩΜΑΤΙΟ ΤΟΥ ΤΖΟΒΑΝΙ

Δεν θα ξεχάσω την τελευταία φορά που με κοίταξε. Το φως του πρωινού γέμιζε το δωμάτιο, θυμίζοντάς μου τόσα και τόσα πρωινά και το πρωινό που πρωτομπήκα εκεί μέσα. Ο Τζοβάνι καθόταν στο κρεβάτι ολόγυμνος, κρατώντας ένα ποτήρι κονιάκ με τα δυο χέρια. Το κορμί του ήταν άσπρο σαν του πεθαμένου, το πρόσωπό του μουσκεμένο και γκρίζο. Ήμουνα στην πόρτα με τη βαλίτσα μου. Με το χέρι στο πόμολο, τον κοίταξα. Κι εκείνη τη στιγμή ήθελα να τον ικετέψω να με συγχωρήσει. Αλλά κάτι τέτοιο θα ήταν πολύ μεγάλη ομολογία. Οποιαδήποτε υποχώρηση εκείνη τη στιγμή θα με έκλεινε για πάντα σ' εκείνο το δωμάτιο μαζί του. Και κατά κάποιον τρόπο αυτό ακριβώς ήθελα. Ένιωσα ένα τρέμουλο να με διαπερνάει, σαν την αρχή ενός σεισμού, κι ένιωσα, για ένα δευτερόλεπτο, πως πνιγόμουνα μέσα στο βλέμμα του. Το κορμί του, που το είχα γνωρίσει τόσο καλά, άστραφτε στο φως και φόρτιζε και βάραινε την ατμόσφαιρα ανάμεσά μας. Και τότε κάτι άνοιξε μέσα στο μυαλό μου, μια μυστική, αθόρυβη πόρτα άνοιξε ξαφνικά, και με τρόμαξε: δεν μου είχε περάσει απ' το μυαλό μέχρι εκείνη τη στιγμή ότι, έτσι όπως έφευγα για να σωθώ απ' το κορμί του, επιβεβαίωνα και διαιώνιζα την εξουσία του κορμιού του επάνω μου. Τώρα, σαν να ήμουνα σημαδεμένος με πυρωμένο σίδερο, το κορμί του ήταν πλέον εντυπωμένο στο μυαλό μου, στα όνειρά μου. Κι όλη αυτή την ώρα δεν είχε πάρει το βλέμμα του αποπάνω μου. Έμοιαζε να βρίσκει το πρόσωπό μου πιο διαφανές κι από βιτρίνα μαγαζιού. Δεν χαμογελούσε, δεν ήταν ούτε σοβαρός ούτε εκδικητικός ούτε λυπημένος, ήταν ακίνητος. Περίμενε, νομίζω, να διασχίσω αυτή την απόσταση που μας χώριζε και να τον ξαναπάρω στην αγκαλιά μου - περίμενε όπως περιμένει κάποιος στο νεκροκρέβατό του το θαύμα, που δεν τολμάει να μην πιστέψει, και το οποίο δεν θα συμβεί. Έπρεπε να φύγω αποκεί μέσα γιατί το πρόσωπό μου φανέρωνε πάρα πολλά, ο πόλεμος μέσα στο κορμί μου μ' έκανε να βουλιάζω. Τα πόδια μου αρνήθηκαν να με μεταφέρουν πάλι κοντά του. Ο άνεμος της ζωής μου με παρέσερνε μακριά.
«Au revoir, Giovanni».
«Au revoir, mon cher».
Γύρισα την πλάτη, ξεκλείδωσα την πόρτα. Η αποκαμωμένη αναθυμίαση της ανάσας του έμοιαζε να μου ανακατεύει τα μαλλιά και να περνάει ξυστά από τα φρύδια μου σαν τον ίδιο τον άνεμο της τρέλας.

*μτφ: Tερέζα Βεκιαρέλλη


ΓΥΜΝΟ

Κομμένη ανάσα δίχως μια φωνή,
παίζω τα μπάσα στο δικό σου το κορμί
κι ανασηκώνω το σεντόνι σαν αυλαία

με τέτοια λύσσα και ορμή
να ξαναπαίξω τη σκηνή
σαν να 'ναι η πράξη η τελευταία

Γυμνό, σ' είδα στον ύπνο μου γυμνό
ξυπνώ κι έχω το στόμα σου στο στόμα...

Φωτιά και λάβρα για μας η επαφή,
άμα ταιριάξει το κορμί μ' άλλο κορμί
είν' η συνάντηση μεγάλη και μοιραία

Τάκης Μπουγάς / Κώστας Κινδύνης